ऑक्टोबर महिन्यात Foreign Portfolio Investors (FPIs) ने भारतीय इक्विटी मार्केटमधून **₹५२,१०० कोटी** काढून घेतले आहेत. यामुळे २०२६ सालातील एकूण आउटफ्लो **₹३.१२ ट्रिलियनवर** पोहोचला असून, अमेरिकन बाँड यील्डमधील वाढ आणि जागतिक बाजारातील स्पर्धा याला मुख्य कारणीभूत ठरत आहे.
भारतीय शेअर बाजारातून परदेशी गुंतवणूकदारांचा (FPIs) काढता पाय थांबण्याचे नाव घेत नाहीये. ऑक्टोबर महिन्यात त्यांनी ₹५२,१०० कोटींची विक्री करून बाजारावर दबाव निर्माण केला आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे, २०२६ सालातील आतापर्यंतचा एकूण आउटफ्लो ₹३.१२ ट्रिलियनवर पोहोचला आहे, जो २०२५ च्या संपूर्ण वर्षातील ₹१.६६ ट्रिलियनच्या तुलनेत कित्येक पटीने जास्त आहे.
विक्रीमागची मुख्य कारणे काय?
या विक्रीचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे अमेरिकन बाँड यील्डमधील वाढ. जेव्हा अमेरिकन सरकारी बाँड्सवर सुरक्षित आणि अधिक परतावा मिळतो, तेव्हा गुंतवणूकदार भारत सारख्या इमर्जिंग मार्केटमधून पैसे काढून अमेरिकन ॲसेट्समध्ये गुंतवणूक करण्यास प्राधान्य देतात. सध्या अमेरिकन १०-वर्षांचे बाँड यील्ड ५.३% च्या शिखरावरून थोडे खाली येऊन ५.०८% वर आले असले, तरी ही परिस्थिती परदेशी गुंतवणुकीसाठी अजूनही आव्हानात्मक आहे. याशिवाय, अमेरिकन डॉलरच्या मजबुतीमुळे भारतीय गुंतवणुकीचे आकर्षण कमी झाले आहे.
इतर बाजारपेठांशी स्पर्धा
उत्तर आशियाई बाजारपेठांमध्ये (North Asian markets) सध्या AI-आधारित रॅलीमुळे जागतिक फंड मॅनेजर्सचे लक्ष तिकडे वळले आहे. त्यामुळेच भारतासारख्या इतर भागांतून भांडवल काढून ते उत्तर आशियाई बाजारपेठेत गुंतवले जात आहे. तसेच, कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींचा भारही भारतीय अर्थव्यवस्थेवर आणि सेंटीमेंटवर पडत आहे.
कोणत्या क्षेत्रांत विक्रीचा जोर?
परदेशी गुंतवणूकदारांनी फायनान्शिअल सर्व्हिसेस आणि एनर्जी-लिंक्ड कंपन्यांमधून मोठ्या प्रमाणात पैसा काढून घेतला आहे. मात्र, कंज्युमर-फोकस्ड क्षेत्रे, जसे की डिजिटल प्लॅटफॉर्म्स, रेस्टॉरंट चेन आणि हेल्थकेअरमध्ये गुंतवणूकदारांचा कल अजूनही कायम आहे. हे क्षेत्र आवश्यक सेवा पुरवत असल्याने ते मंदीच्या काळातही तग धरून राहतील, असा विश्वास गुंतवणूकदारांना वाटतो.
आता पुढे काय?
स्थानिक गुंतवणूकदारांसाठी आता सर्व लक्ष आर्थिक वर्ष २०२७ च्या दुसऱ्या तिमाहीच्या (Q2) निकालांवर लागले आहे. जर कंपन्यांनी कठीण परिस्थितीतही चांगली वाढ आणि प्रॉफिट मार्जिन दाखवले, तर बाजारातील सेंटीमेंट स्थिर राहण्यास मदत होऊ शकते. गुंतवणूकदारांनी आता अमेरिकन बाँड यील्ड, कच्च्या तेलाचे भाव आणि कॉर्पोरेट अर्निग्सकडे बारकाईने लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.