FPIs चा भारतीय बाजारातून काढता पाय? सप्टेंबरमध्ये तब्बल **₹45,537 कोटींची** विक्री, तरीही IPO मध्ये गुंतवणूक का वाढली?

सप्टेंबर 2026 मध्ये फॉरेन पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टर्सच्या (FPIs) गुंतवणुकीच्या पद्धतीत मोठा बदल दिसून आला आहे. 'पेड टू वेट' (Paid to Wait) रिव्ह्यूच्या आकडेवारीनुसार, FPIs ने दुय्यम बाजारातून (Secondary Market) ₹45,537 कोटींच्या शेअर्सची विक्री केली आहे. पण त्याच वेळी त्यांनी प्राथमिक बाजारात (IPO) ₹9,676 कोटींची मोठी गुंतवणूक केली आहे. याचा अर्थ असा की, हे गुंतवणूकदार भारत सोडून जात नसून, ते केवळ नव्या संधींच्या शोधात आपली रणनीती बदलत आहेत.

FPIs ची नवीन रणनीती काय?

संस्थात्मक गुंतवणूकदार सध्या अशा कंपन्यांमधील हिस्सा कमी करत आहेत, ज्यांचे व्हॅल्युएशन सध्या महागडे वाटत आहे. त्याऐवजी, मोठ्या IPO मध्ये सहभागी होऊन ते योग्य किंमतीला एन्ट्री मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहेत. यामुळे त्यांना बाजारातील अचानक होणाऱ्या चढ-उतारांपासून वाचता येते आणि लाँग टर्म ग्रोथ असलेल्या कंपन्यांमध्ये पैसा लावता येतो.

IPO मार्केटमधील तेजी आणि वास्तव

चालू आर्थिक वर्षात फंड उभारणीचा जोर मोठा आहे. FY27 च्या पहिल्या सहामाहीत भारतीय कंपन्यांनी ₹2.43 लाख कोटी उभे केले आहेत, जे गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 75 टक्के जास्त आहेत. मात्र, यामध्ये 53 टक्के रक्कम ही 'ऑफर फॉर सेल' (OFS) द्वारे आली आहे. याचा अर्थ असा की, प्रमोटर्स आणि जुने गुंतवणूकदार आपला हिस्सा विकत आहेत, कंपन्या नवीन विस्तारासाठी पैसा उभारत आहेत, असे नेहमीच घडत नाही.

रिटेल गुंतवणूकदारांनी काय करावे?

बाजारातील FPI च्या विक्रीचा फटका भारतीय बाजारपेठेला बसू नये यासाठी स्थानिक तरलता (Domestic Liquidity) भक्कम आधार देत आहे. मार्केट तज्ज्ञांच्या मते, रिटेल गुंतवणूकदारांनी FPI च्या हालचालींच्या मागे न धावता आपल्या 'सिस्टमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (SIP) वर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. IPO मध्ये संस्थात्मक गुंतवणूकदारांना मिळणारे फायदे आणि प्रवेशाचे निकष रिटेल गुंतवणूकदारांपेक्षा पूर्णपणे वेगळे असतात. त्यामुळे, शॉर्ट टर्म फायद्यासाठी रिस्क घेणे टाळून, कंपनीचे फंडामेंटल्स पाहून लाँग टर्म संपत्ती निर्मितीवर भर देणे हाच शहाणपणाचा निर्णय ठरेल.