Foreign Portfolio Investors (FPIs) नी २०२६ मध्ये भारतीय सेकंडरी मार्केटमधून तब्बल **₹३ लाख कोटी** काढून घेतले आहेत. याउलट, नवीन IPO मध्ये त्यांनी **₹५४,००० कोटींहून** अधिक गुंतवणूक केली आहे, ज्यामुळे बाजारात एक मोठा बदल पाहायला मिळत आहे.
भारतीय शेअर बाजारात सध्या परकीय गुंतवणुकीचा कल पूर्णपणे बदलला आहे. २०२६ मध्ये FPIs नी जुन्या कंपन्यांचे शेअर्स विकण्यावर भर दिला आहे, तर नवीन कंपन्यांच्या IPO मध्ये मोठ्या प्रमाणावर भांडवल ओतले आहे. यामागील मुख्य कारण म्हणजे सध्याच्या लार्ज-कॅप शेअर्सचे वाढलेले व्हॅल्युएशन.
गुंतवणूकदारांचा ओढा IPO कडे का?
NSE आणि BSE वर नोंदणीकृत असलेल्या अनेक कंपन्यांचे शेअर्स सध्या खूप महाग झाले आहेत, असे FPIs ला वाटते. याउलट, IPO मध्ये गुंतवणूक केल्यास त्यांना स्वस्त दरात शेअर्स मिळण्याची संधी असते, ज्याला ते 'व्हॅल्युएशन कुशन' म्हणतात. सप्टेंबर २०२६ मध्ये तब्बल ३४ कंपन्यांनी ₹३९,३८० कोटींचा निधी उभारला, ज्यामध्ये NSE च्या IPO चा मोठा वाटा होता.
लार्ज-कॅप शेअर्सवर दबाव
FPIs च्या या मोठ्या विक्रीमुळे HDFC Bank, Infosys आणि Reliance Industries सारख्या दिग्गज शेअर्सवर मोठा दबाव दिसून येत आहे. या कंपन्यांमध्ये परकीय गुंतवणूकदारांचा मोठा हिस्सा असल्याने, त्यांच्या विक्रीचा थेट परिणाम बेंचमार्क इंडेक्सवर (Indices) होताना दिसतोय.
भविष्यातील धोके आणि मार्केट लिक्विडिटी
येणाऱ्या काळात ₹३.८६ लाख कोटींचे नवीन IPO येण्याची शक्यता आहे. जर हे सर्व भांडवल IPO कडे वळले, तर सेकंडरी मार्केटमधील लिक्विडिटी कमी होऊ शकते. शिवाय, अमेरिकेतील बॉण्ड यील्ड्स (US Treasury Yields) वाढल्याने आणि जागतिक भू-राजकीय तणावामुळे परकीय गुंतवणूकदार सावध पवित्रा घेत आहेत. आता प्रश्न हाच आहे की, भविष्यात हे भांडवल पुन्हा सेकंडरी मार्केटमध्ये परतणार की IPO चा हा ट्रेंड असाच सुरू राहणार.