सप्टेंबर २०२६ च्या तिमाहीत भारतीय इक्विटी मार्केटमधील परदेशी गुंतवणूकदारांचा (FPI) वाटा घसरून **१४.०२%** वर आला आहे, जो २०११ नंतरचा सर्वात नीचांकी स्तर आहे. परदेशी गुंतवणूकदारांनी या वर्षात आतापर्यंत **₹३.०८ लाख कोटी** काढून घेतले असले तरी, देशांतर्गत गुंतवणूकदार बाजाराला मोठा आधार देत आहेत.
परदेशी गुंतवणूकदारांची मोठी एक्झिट
सप्टेंबर २०२६ च्या अखेरीस भारतीय शेअर बाजारातील परदेशी गुंतवणूकदारांचा (FPI) सहभाग १४.०२% पर्यंत खाली आला आहे. हा आकडा डिसेंबर २०११ नंतरचा सर्वात कमी स्तर आहे. विशेष म्हणजे, या वर्षात परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय बाजारातून तब्बल ₹३.०८ लाख कोटी काढून घेतले आहेत, ज्यामुळे मोठ्या कंपन्यांच्या (Large-cap) शेअर्सवर मोठा दबाव दिसून आला आहे.
देशांतर्गत गुंतवणूकदारांची ताकद
परदेशी गुंतवणूकदार शेअर्स विकत असताना, आता देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DIIs) आणि किरकोळ गुंतवणूकदारांनी बाजाराची सूत्रे आपल्या हातात घेतली आहेत. विशेषतः 'सिस्टिमॅटिक इन्व्हेस्टमेंट प्लॅन' (SIP) द्वारे येणाऱ्या रेकॉर्ड ओघामुळे बाजाराला मोठे संरक्षण मिळत आहे. या बदलामुळे भारतीय बाजार आता परदेशी तरलता (Liquidity) वर पूर्वीइतका अवलंबून राहिलेला नाही.
विक्रीमागची कारणे काय?
भारतीय शेअर्सचे वाढलेले व्हॅल्यूएशन (Valuation) हे परदेशी गुंतवणूकदारांच्या चिंतेचे मुख्य कारण आहे. इतर उदयोन्मुख बाजारांच्या तुलनेत भारतीय बाजार महाग वाटत असल्याने, गुंतवणूकदार नफा वसुली करत आहेत. याशिवाय, अमेरिकन बाँड यील्डमधील वाढ, डॉलरची मजबूती आणि जागतिक भू-राजकीय तणावामुळेही परदेशी फंड सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळत आहेत.
पुढील काळात बाजाराची दिशा ही देशांतर्गत SIP गुंतवणुकीवर आणि कंपन्यांच्या तिमाही निकालांवर अवलंबून असेल. जोपर्यंत जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या किमती आणि बाँड यील्ड स्थिर होत नाहीत, तोपर्यंत बाजारात परदेशी विक्री आणि देशांतर्गत खरेदी यांच्यातील संघर्ष सुरूच राहण्याची शक्यता आहे.