विदेशी गुंतवणूकदारांनी (FII) भारतीय बाजारातून आपला पैसा काढून घेतल्याने निफ्टीने गेल्या २५ वर्षांतील सलग घसरणीचा विक्रम मोडला आहे. अमेरिकन बॉण्ड यील्ड आणि वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमतींमुळे बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली असून, केवळ देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदार (DII) बाजाराला सावरण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
भारतीय शेअर बाजारात सध्या विक्रीचा मोठा रेटा पाहायला मिळत असून, विदेशी संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (FII) गेल्या दोन महिन्यांतील सर्वात नकारात्मक भूमिका घेतली आहे. ऑक्टोबर २०२६ च्या सुरुवातीला नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंजवर इंडेक्स फ्युचर्सचे लाँग-शॉर्ट रेशो ८ टक्क्यांवर खाली आले आहे. हे आकडे स्पष्ट करतात की विदेशी गुंतवणूकदार आता भारतीय इक्विटीमध्ये गुंतवणूक करण्यास कचरत आहेत.
बाजाराचा ऐतिहासिक संघर्ष
निफ्टी ५० आणि सेन्सेक्समध्ये सलग ८ आठवडे घसरण झाली असून, हा २५ वर्षांतील बाजाराचा सर्वात मोठा 'लूझिंग स्ट्रीक' (Losing Streak) ठरला आहे. तांत्रिक भाषेत बाजार 'ओव्हरसोल्ड' झोनमध्ये गेला असला, तरी कोणतीही सकारात्मक हालचाल पाहायला मिळत नाही. उलट, नकारात्मकतेचा प्रभाव इतका आहे की इंडेक्स स्तरावर सतत दबाव कायम आहे.
भांडवल बाहेर जाण्याचे कारण काय?
जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमती आणि अमेरिकेतील १०-वर्षीय ट्रेझरी यील्ड ५ टक्क्यांच्या वर राहिल्याने गुंतवणूकदार सावध झाले आहेत. जेव्हा अमेरिकन बाँडचे उत्पन्न वाढते, तेव्हा भांडवल भारतासारख्या उदयोन्मुख बाजारपेठेतून सुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या अमेरिकन मालमत्तांकडे वळते. २०२६ मध्ये आतापर्यंत FII ने भारतीय इक्विटीमधून ₹२.५ लाख कोटींहून अधिक रक्कम काढून घेतली आहे.
DII चा आधार
या कठीण काळात देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनी (DII) बाजाराला सावरण्याचे काम केले आहे. १ ऑक्टोबर २०२६ रोजी, देशांतर्गत फंडांनी ₹१०,००० कोटींहून अधिकची खरेदी केली, ज्यामुळे बाजारात मोठी घसरण टळली. विदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री आणि DII ची खरेदी यांमधील या रस्सीखेचमुळे सध्या बाजार एका रेंजमध्ये अडकला आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष प्रामुख्याने अमेरिकन बॉण्ड यील्ड आणि क्रूड ऑइलच्या किमतींकडे लागले आहे, जे बाजाराची पुढची दिशा ठरवतील.