BSE (Bombay Stock Exchange) ने शेअर बाजारात एक नवीन 'क्लोजिंग ऑक्शन सेशन' (Closing Auction Session) सुरू केले आहे. या नवीन प्रणालीमुळे दिवसाच्या शेवटी शेअर्सची अंतिम किंमत ठरवण्याची पद्धत अधिक पारदर्शक होणार आहे. शेवटच्या क्षणी होणारी किंमत फेरफार (Price Manipulation) कमी करण्याचा याचा उद्देश आहे.
BSE मध्ये नवीन प्रणाली लागू
आशियातील सर्वात जुन्या बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजने (BSE) 3 ऑगस्ट 2026 रोजी ही नवीन क्लोजिंग ऑक्शन सेशन प्रणाली सुरू केली आहे. या बदलामुळे, सिक्युरिटीजच्या (Securities) अंतिम क्लोजिंग प्राईस (Closing Price) निश्चित करण्याची प्रक्रिया अधिक सुलभ होईल. पूर्वी एकाच वेळी किंमत ठरवण्याऐवजी, आता ऑक्शन-आधारित प्रणाली वापरली जाईल, ज्यामुळे शेवटच्या क्षणी होणारे प्राईस मॅनिप्युलेशन (Price Manipulation) कमी होईल आणि गुंतवणूकदारांसाठी योग्य प्राईस डिस्कव्हरी (Price Discovery) सुधारेल.
प्रणाली कशी काम करते?
पहिल्या दिवशी 400 हून अधिक ट्रेडिंग मेंबर्सनी 200 हून अधिक सिक्युरिटीजमध्ये सक्रिय सहभाग घेतला. ऑर्डर एंट्री दुपारी 3:20 वाजता सुरू होते. त्यानंतर दुपारी 3:28 ते 3:30 या वेळेत रँडम ऑक्शन विंडो (Random Auction Window) असेल. अंतिम रेफरन्स प्राईस (Reference Price) दुपारी 3:32 वाजता निश्चित केली जाईल. डेरिव्हेटिव्ह्ज ट्रेडिंग (Derivatives Trading) मात्र नेहमीप्रमाणे दुपारी 3:40 वाजता बंद होईल.
बाजारावर काय परिणाम?
पहिल्या दिवसाच्या आकडेवारीनुसार, बेंचमार्क सेन्सेक्समध्ये (SENSEX) दुपारच्या 3:15 वाजल्याच्या रेफरन्स प्राईसच्या तुलनेत केवळ 0.048% चा अल्प बदल दिसून आला. यामुळे ऑक्शन प्रणालीमुळे बाजारात स्थिरता राखण्यास मदत झाल्याचे दिसते. ही प्रणाली 'इक्विलिब्रियम प्राईस' (Equilibrium Price) पद्धतीचा वापर करते, जी जागतिक बाजारातही वापरली जाते.
SEBI चे निर्देश आणि BSE चे पाऊल
ही नवीन प्रणाली भारतीय सिक्युरिटीज अँड एक्सचेंज बोर्ड (SEBI) च्या निर्देशांनुसार लागू करण्यात आली आहे. यामुळे बाजाराची अखंडता (Market Integrity) वाढण्यास मदत होईल. BSE हे सूचीबद्ध कंपन्यांच्या संख्येनुसार जगातील सर्वात मोठे स्टॉक एक्सचेंज आहे आणि या बदलामुळे ते भारतीय वित्तीय बाजारात महत्त्वाची भूमिका बजावेल. गुंतवणूकदारांनी लक्षात घ्यावे की या बदलामुळे शेअर्सच्या मूल्यात कोणताही फरक पडणार नाही, परंतु क्लोजिंग प्राईस ठरवण्याची पद्धत अधिक पारदर्शक होईल.