BSE च्या नवीन क्लोजिंग ऑक्शन सत्रात २७ ऑगस्ट २०२६ रोजी प्रचंड अस्थिरता दिसून आली. यामुळे Sensex मध्ये २,००० अंकांची घसरण-वाढ झाली, तर काही Bankex पुट ऑप्शन्सच्या किमतीत अवास्तव वाढ झाल्याने गुंतवणूकदारांची धाकधूक वाढली आहे.
BSE ने लागू केलेल्या नवीन 'क्लोजिंग ऑक्शन सेशन'मुळे बाजारात अनपेक्षित अस्थिरता निर्माण झाली आहे. २७ ऑगस्ट २०२६ रोजी, महिन्याच्या डेरिव्हेटिव्ह एक्सपायरीच्या दिवशी, शेवटच्या काही मिनिटांत बाजार वेडावल्यासारखा वागला. ही अस्थिरता इतकी तीव्र होती की, ₹६ ला ट्रेड होणारा Bankex पुट ऑक्शनचा भाव काही मिनिटांतच ₹१,००० वर पोहोचला.
अस्थिरतेचे नेमके कारण काय?
३ ऑगस्ट २०२६ रोजी 'Volume-Weighted Average Price' (VWAP) पद्धत बदलून ही नवीन क्लोजिंग ऑक्शन पद्धत लागू करण्यात आली. हे सत्र दुपारी ३:१५ वाजता सुरू होते आणि २० मिनिटांचा कालावधी घेते. परंतु, या २० मिनिटांच्या विंडोजमध्ये बाजारात लिक्विडिटीची (Liquidity) मोठी कमतरता भासत आहे. ऑर्डर बुक रिकामे असल्याने छोट्या ऑर्डर्समुळेही किमतींमध्ये मोठी तफावत निर्माण होत आहे, ज्यामुळे डेरिव्हेटिव्ह प्रीमियम्समध्ये हिंसक हालचाली पाहायला मिळत आहेत.
बाजाराच्या स्थिरतेवर परिणाम
ही अस्थिरता केवळ काही शेअर्सपुरती मर्यादित राहिली नाही. BSE Sensex ने अवघ्या ६ मिनिटांत ७७,२०० वरून ७४,९८३ पर्यंत, म्हणजे २,००० अंकांची मोठी हालचाल नोंदवली. जे ट्रेडर ऑटोमेटेड स्ट्रॅटेजी किंवा स्टॉप-लॉसवर अवलंबून असतात, त्यांच्यासाठी हे अत्यंत घातक ठरले आहे. या वेगामुळे अनेक ट्रेडर्सचे व्यवहार चुकीच्या किमतीवर पूर्ण झाले आणि त्यांना मोठे नुकसान सहन करावे लागले.
गुंतवणूकदारांसाठी धोक्याची घंटा
३:१५ ते ३:३५ या वेळेत ऑर्डर बुकची खोली (Depth) कमी असणे ही सर्वात मोठी समस्या आहे. जरी एक्सचेंज आता बेंचमार्क इंडेक्ससाठी इंडिकेटिव्ह प्राईस देत असले, तरी ही यंत्रणा अद्याप स्थिरावलेली नाही. जोपर्यंत बाजारातील लिक्विडिटी सुधारत नाही, तोपर्यंत क्लोजिंग सत्रात अशा अचानक किमती वाढण्याचे किंवा पडण्याचे धोके कायम आहेत. आता एक्सचेंज या ऑक्शन विंडोमध्ये काही सुधारणा करते का, याकडे गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले आहे.