आयुष्मान भारत योजनेत फसवणूक करणाऱ्यांवर राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरणाने (NHA) मोठी कारवाई केली आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये **2,003** हॉस्पिटल्सना या योजनेतून काढून टाकण्यात आले, तर **839** हॉस्पिटल्सचे कामकाज निलंबित करण्यात आले.
Detailed Coverage
फसवणूक आणि वसुलीचा आकडा
राष्ट्रीय आरोग्य प्राधिकरणाने (National Health Authority) आयुष्मान भारत प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजनेवर (AB PM-JAY) आपली पकड अधिक घट्ट केली आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 दरम्यान, राष्ट्रीय फसवणूक विरोधी युनिटने (National Anti-Fraud Unit) योजनेचा गैरवापर करणाऱ्या हॉस्पिटल्सवर थेट कारवाई केली. या कारवाईत तब्बल 2,003 हॉस्पिटल्सना empanelled नेटवर्कमधून बाहेर काढण्यात आले, तर 839 हॉस्पिटल्सना तात्पुरते निलंबित करण्यात आले.
आर्थिक दंडाची आणि घोटाळ्याची रक्कम
या कठोर कारवाईनंतर, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या हॉस्पिटल्सवर ₹114.06 कोटी दंडात्मक कारवाई करण्यात आली. एवढेच नाही, तर फसव्या आणि संशयास्पद दाव्यांद्वारे सार्वजनिक निधीचा होणारा गैरवापर रोखण्यासाठी राष्ट्रीय फसवणूक विरोधी युनिटने तब्बल ₹678.47 कोटी इतकी रक्कम रोखण्यात यश मिळवले आहे. हे आकडे सरकारी आरोग्य विमा क्षेत्रातील वाढत्या गैरव्यवहारांवर आणि त्यावर सरकार करत असलेल्या कडक नियंत्रणाचे संकेत देत आहेत.
नवीन तंत्रज्ञान आणि भविष्यातील देखरेख
फसवणूक रोखण्यासाठी NHA ने 'हॉस्पिटल व्हल्नरेबिलिटी इंडेक्स डॅशबोर्ड' (Hospital Vulnerability Index Dashboard) आणि 'मेडिकल ऑन्कोलॉजी युटिलायझेशन डॅशबोर्ड' (Medical Oncology Utilisation Dashboard) सारखी नवीन साधने आणली आहेत. यामुळे संशयास्पद हालचाली आणि विशिष्ट वैद्यकीय पॅकेजचा वापर यावर लक्ष ठेवणे सोपे होणार आहे. या नवीन तंत्रज्ञानामुळे अनियमितता लवकर शोधून काढता येतील आणि केवळ प्रतिक्रियात्मक तपासणीऐवजी अधिक सक्रिय देखरेख मॉडेलचा अवलंब केला जाईल. आरोग्य क्षेत्रातील गुंतवणूकदारांनी या नियामक उपायांचा खाजगी हॉस्पिटल्सच्या कामकाजावर आणि विशेषतः सरकारी योजनांवर अवलंबून असलेल्या लहान किंवा ग्रामीण आरोग्य सेवा पुरवठादारांच्या महसुलावर होणाऱ्या परिणामांवर लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे ठरेल.