Katalyst Space चे नासाच्या Neil Gehrels Swift Observatory चे आयुष्य वाढवण्यासाठीचे मिशन तांत्रिक बिघाडामुळे नियंत्रणाबाहेर गेले आहे. 3 जुलै रोजी लॉन्च झालेले LINK स्पेसक्राफ्ट रिएक्शन व्हील्स आणि थ्रस्टर्समध्ये समस्यांशी झुंज देत आहे. अंतराळयान स्थिर करण्यासाठी आणि मिशन पूर्ण करण्यासाठी कम्युनिकेशन पुनर्संचयित करण्याच्या संघाच्या प्रयत्नांमुळे परिस्थिती गंभीर झाली आहे.
नासाचे स्पेस मिशन संकटात!
स्पेस स्टार्टअप Katalyst Space आणि नासा (NASA) यांच्या संयुक्त विद्यमाने राबवण्यात आलेले एक महत्त्वाकांक्षी अंतराळ मिशन गंभीर तांत्रिक अडचणींमध्ये सापडले आहे. यामुळे नासाच्या Neil Gehrels Swift Observatory चे भविष्य धोक्यात आले आहे. 3 जुलै रोजी अवकाशात पाठवण्यात आलेले LINK स्पेसक्राफ्ट अनेक तांत्रिक बिघाडांमुळे अनियंत्रितपणे फिरू लागले आहे.
तांत्रिक बिघाड आणि कम्युनिकेशनमधील समस्या
या स्पेसक्राफ्टचे मुख्य काम 2004 पासून कार्यरत असलेल्या Neil Gehrels Swift Observatory ला उच्च कक्षेत (Higher Orbit) स्थापित करणे होते, जेणेकरून त्याचा अकाली ऱ्हास टाळता येईल. मात्र, विकेंडलाच या मिशनला मोठा धक्का बसला. स्पेसक्राफ्टची दिशा स्थिर ठेवण्यासाठी आणि त्याचे ओरिएंटेशन (Orientation) टिकवून ठेवण्यासाठी आवश्यक असलेले तीन रिएक्शन व्हील्सपैकी दोन निकामी झाले. इतकेच नाही, तर थ्रस्टर सिस्टीममध्येही तांत्रिक समस्या निर्माण झाल्या आहेत.
या एकत्रित बिघाडांमुळे स्पेसक्राफ्ट वेगाने फिरू लागले आहे. यामुळे पृथ्वीवरील नियंत्रण कक्षाला (Ground Teams) स्पेसक्राफ्टशी स्थिर कम्युनिकेशन लिंक राखणे अत्यंत कठीण झाले आहे. यानाची अँटेना आता पृथ्वीकडे स्थिर नसल्यामुळे डेटा ट्रान्समिशनमध्ये मोठी अडचण येत आहे. सध्या, फ्लाईट कंट्रोलर्स पर्यायी थ्रस्टर्सचा वापर करून यानाचे फिरणे कमी करण्याचा आणि वाहनावर पुन्हा नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न करत आहेत.
मिशनचे महत्त्व आणि विकास संदर्भ
हे मिशन अत्यंत महत्त्वाचे आहे कारण नासाने आपल्या स्पेस ऑब्झर्व्हेटरीजचे आयुष्य वाढवण्यासाठी पहिल्यांदाच एखाद्या खाजगी कंपनीसोबत भागीदारी केली आहे. हे ऑब्झर्व्हेटरी वैज्ञानिक समुदायासाठी एक महत्त्वपूर्ण साधन आहे, ज्याचा उपयोग खगोलीय घटनांवर (Transient Cosmic Events) लक्ष ठेवण्यासाठी केला जातो. ऑर्बिटल बूस्टद्वारे त्याचे कार्यकाळ वाढवणे हा नवीन सॅटेलाइट लॉन्च न करता संशोधन सुरू ठेवण्याचा एक किफायतशीर मार्ग मानला जात आहे.
Katalyst Space, जी LINK स्पेसक्राफ्टमागे आहे, तिने जूनमध्ये Fortitude Ventures आणि Geodesic Capital सारख्या गुंतवणूकदारांकडून $12 दशलक्ष निधी उभारला होता. Swift Observatory च्या तातडीच्या गरजेवर उपाययोजना करण्यासाठी कंपनीला वेगाने स्पेसक्राफ्ट विकसित करण्याचे काम देण्यात आले होते. कंपनीचे मुख्य अभियंता Kieran Wilson यांनी या प्रकल्पाच्या उच्च-जोखमीच्या स्वरूपावर (High-Risk Nature) यापूर्वीच प्रकाश टाकला होता. त्यांनी नमूद केले होते की, समर्पित निधी आणि विकास असूनही, गुंतागुंतीच्या अंतराळ मोहिमांमध्ये तांत्रिक अडचणी येण्याची शक्यता असते.
मिशनसाठी पुढील पाऊले
नासा आणि Katalyst Space ने पुष्टी केली आहे की, दुय्यम थ्रस्टर्सचा वापर करून यानाला स्थिर करण्याच्या सुरुवातीच्या प्रयत्नांमध्ये काही सकारात्मक चिन्हे दिसली आहेत, परंतु मिशन अजूनही नाजूक स्थितीत आहे. अंतराळ तंत्रज्ञान क्षेत्रातील गुंतवणूकदार आणि भागधारकांचे लक्ष याकडे असेल की, टीम स्पेसक्राफ्टवर पूर्ण नियंत्रण मिळवून ऑर्बिटल युक्ती यशस्वी करू शकते की नाही. या स्टार्टअपची प्रत्यक्ष वेळेत या हार्डवेअर समस्यांचे निराकरण करण्याची क्षमता, भविष्यातील खाजगी-सार्वजनिक अंतराळ सेवा भागीदारीच्या यशासाठी एक महत्त्वपूर्ण मापदंड ठरेल.