ISRO आता NavIC नेटवर्क अधिक मजबूत करण्यासाठी NVS-03 उपग्रह अंतराळात पाठवणार आहे. श्रीहरीकोटा येथून GSLV रॉकेटच्या माध्यमातून हे प्रक्षेपण होणार असून, याद्वारे L1 फ्रिक्वेन्सी बँड सुरू केला जाईल, जो स्मार्टफोन आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्रासाठी गेम चेंजर ठरू शकतो.
भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) आता सतीश धवन स्पेस सेंटर, श्रीहरीकोटा येथून NVS-03 उपग्रह प्रक्षेपित करण्याच्या तयारीत आहे. NavIC (Navigation with Indian Constellation) नेटवर्कचा हा एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. या मिशनचे मुख्य वैशिष्ट्य म्हणजे या उपग्रहामध्ये असलेला L1 फ्रिक्वेन्सी बँड, जो भारताच्या स्वतःच्या नेव्हिगेशन प्रणालीला जागतिक स्तरावरील GPS च्या बरोबरीने आणण्यासाठी मदत करेल.
मोबाईल क्षेत्रात मोठे बदल
आतापर्यंत बहुतांश स्मार्टफोन्स आणि वाहनांमधील नेव्हिगेशन प्रणाली परदेशी तंत्रज्ञानावर अवलंबून आहे. L1 बँडच्या समावेशामुळे NavIC डेटा थेट मोबाईल चिपसेटमध्ये इंटिग्रेट करणे शक्य होणार आहे. यामुळे भविष्यात भारतात बनणाऱ्या उपकरणांमध्ये स्थानिक नेव्हिगेशन सिस्टिमचा वापर वाढेल, ज्याचा थेट फायदा हिंदुस्तान एअरॉनॉटिक्स (HAL), गोदरेज एरोस्पेस आणि लार्सन अँड टुब्रो (L&T) सारख्या कंपन्यांना होऊ शकतो, कारण या कंपन्या ISRO च्या सप्लाय चेनचा महत्त्वाचा भाग आहेत.
GSLV रॉकेटची विश्वासार्हता
या मिशनसाठी GSLV (Geosynchronous Satellite Launch Vehicle) रॉकेटचा वापर केला जाणार आहे. GSLV चा इतिहास संमिश्र राहिला असून, काही यशस्वी मोहिमांसोबतच यात काही तांत्रिक आव्हानेही समोर आली आहेत. त्यामुळे NVS-03 मोहिमेचे यश हे केवळ तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीनेच नाही, तर GSLV रॉकेटच्या विश्वासार्हतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
उद्दिष्ट काय?
NavIC प्रणालीचा उद्देश भारतीय उपखंड आणि सीमेपासून १,५०० किलोमीटर परिसरापर्यंत अचूक पोझिशनिंग आणि टाइमिंग (PNT) सेवा पुरवणे हा आहे. या मोहिमेत अचूक ऑर्बिटल इंजेक्शन आणि उपग्रहातील अणू घड्याळांची (Atomic Clocks) स्थिरता ही सर्वात मोठी आव्हाने असतील. गुंतवणूकदार आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील तज्ज्ञांचे या लाँचकडे विशेष लक्ष लागले आहे.