शेअर बाजारात उलथापालथ! म्युच्युअल फंडांची इक्विटी खरेदी घटली, FPIs ची जोरदार एन्ट्री; पण हे आहेत धोके!

म्युच्युअल फंडांनी काढला 'ब्रेक', FPIs ची लागली 'एन्ट्री'

फेब्रुवारी महिन्यात म्युच्युअल फंडांनी इक्विटीमध्ये केलेली खरेदी ₹10,381 कोटींपर्यंत घसरली, जी जानेवारीतील ₹42,355 कोटींच्या तुलनेत लक्षणीय घट आहे. इक्विटी योजनांमध्ये येणारे कमी इनफ्लो (inflows) आणि बाजारातील अस्थिरता (volatility) हे यामागील मुख्य कारण आहे. फंड मॅनेजर्स आता अधिक चांगल्या व्हॅल्युएशनवर (valuations) गुंतवणूक करण्यासाठी रोख राखीव निधी (cash reserves) वाढवत आहेत. Quant Mutual Fund सारख्या काही फंड हाऊसेसनी कमी दरात पुन्हा इक्विटीमध्ये गुंतवणूक करण्याच्या उद्देशाने रोख रकमेचे प्रमाण वाढवले आहे.

भू-राजकीय तणाव आणि AI चा डबल फटका

सध्या जागतिक बाजारात दोन प्रमुख चिंता आहेत - पश्चिम आशियातील वाढता भू-राजकीय तणाव आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) चा आयटी (IT) क्षेत्रावर होणारा परिणाम. या संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या (crude oil) किमती वाढल्या आहेत, रुपयावर दबाव आला आहे आणि बाजारातील अस्थिरता वाढली आहे. त्याच वेळी, जनरेटिव्ह AI मुळे आयटी सेवांवर होणाऱ्या संभाव्य परिणामांच्या भीतीमुळे आयटी कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली आहे. ग्लोबल ब्रोकरेज हाऊसेसनी आयटी कंपन्यांचे रेटिंग कमी केले असून, AI मुळे पारंपरिक व्यवसाय मॉडेल विस्कळीत होण्याची आणि मागणी कमी होण्याची शक्यता वर्तवली आहे.

तज्ञांमध्ये मतभेद: तेजी की मंदी?

बाजारातील अनिश्चितता असूनही, तज्ञांचे मत विभागलेले आहे. Morgan Stanley चा दृष्टिकोन तेजीचा (bullish) आहे. त्यांच्या मते, सध्याची बाजारातील घसरण ही संरचनात्मक समस्यांमुळे नसून, तांत्रिक कारणांमुळे (technical issues) आहे आणि उच्च-गुणवत्तेचे व्यवसाय योग्य किमतीत खरेदी करण्याची ही एक संधी आहे. त्यांनी Sensex साठी 95,000 पर्यंतचे लक्ष ठेवले आहे. याउलट, Kotak Institutional Equities अधिक सावध आहे. ते नफ्यात वाढीची शक्यता मान्य करतात, परंतु भू-राजकीय धोके, विशेषतः पश्चिम आशियातील दीर्घकाळ चालणारा संघर्ष, यामुळे कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींमुळे भारताच्या अर्थव्यवस्थेवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, असा इशारा देतात. सध्या Nifty चा प्राइस-टू-अर्निंग (P/E) रेशो 22.320 च्या आसपास आहे, जो पाच वर्षांच्या सरासरीपेक्षा कमी असला तरी अनेक आशियाई बाजारांपेक्षा जास्त आहे.

हायब्रिड फंड्सची वाढती मागणी

म्युच्युअल फंडांनी थेट इक्विटीमध्ये गुंतवणूक कमी केली असली, तरी हायब्रिड फंड (Hybrid Funds) मात्र इक्विटीमधील आपले वाटप (allocation) वाढवत आहेत. बाजारातील नुकत्याच झालेल्या घसरणीमुळे व्हॅल्युएशन सुधारले आहेत. बॅलन्स्ड ॲडव्हांटेज फंड्स (BAFs) आणि मल्टी-ॲसेट योजनांमध्ये इक्विटीचा वाटा हळूहळू वाढत असल्याचे दिसून येत आहे, जे अस्थिरतेच्या काळात अधिक संतुलित पोर्टफोलिओ दर्शवते.

बाजारातील संभाव्य धोके

सध्याचे बाजारातील वातावरण अनेक संरचनात्मक आणि चक्रीय धोके दर्शवते. पश्चिम आशियातील दीर्घकाळ चालणारा अस्थिरता कच्च्या तेलाच्या किमती वाढवून भारताच्या चालू खात्यातील तूट (current account deficit) आणि महागाई वाढवू शकते. रुपयाचे अवमूल्यन (depreciation) आयात खर्च वाढवते. याव्यतिरिक्त, AI मुळे आयटी सेवा क्षेत्राला असलेला धोका कमी लेखता येणार नाही. यामुळे महसूल कमी होण्याची आणि नोकऱ्या जाण्याची भीती आहे. अलीकडील घसरणीनंतरही, भारतीय इक्विटी प्रादेशिक समकक्षांच्या तुलनेत महाग आहेत. त्यामुळे, धोरणात्मक चुका किंवा भू-राजकीय तणाव वाढल्यास बाजारातील सकारात्मक भावना लवकरच बदलू शकते.