सलग आठ आठवड्यांच्या घसरणीनंतर भारतीय शेअर बाजारात दिलासादायक तेजी दिसून येत आहे. दरम्यान, ऑक्टोबर महिन्यात बाजारात वाढणारी अस्थिरता (Volatility) ही नेमकी कशामुळे असते, याचे नवीन संशोधन समोर आले आहे.
ऑक्टोबर ५, २०२६ रोजी भारतीय शेअर बाजाराने सलग आठ आठवड्यांच्या घसरणीला पूर्णविराम दिला आहे. सध्या Nifty २२,५०० अंकांच्या वर ट्रेड करत असून, Sensex मध्ये ३५० पेक्षा जास्त अंकांची वाढ नोंदवण्यात आली आहे. अमेरिकेतील नोकरीविषयक आकडेवारी सुधारल्याने आणि फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदर वाढीची भीती कमी झाल्याने बाजारात उत्साहाचे वातावरण आहे.
ऑक्टोबरमधील अस्थिरतेचे मानसशास्त्र
यूनिव्हर्सिटी ऑफ पेनसिल्व्हेनियाच्या जेसिका वॉचर आणि हाँगकाँग विद्यापीठाच्या होंगये गुओ यांनी केलेल्या "कोरिलेशन निग्लेक्ट इन ॲसेट प्राईसेस" या संशोधनात ऑक्टोबरमधील बाजाराच्या अस्थिरतेचे कारण स्पष्ट केले आहे. अनेकदा गुंतवणूकदार तिमाही निकालांच्या दुसऱ्या महिन्यात माहितीचा चुकीचा अर्थ लावतात किंवा अनावश्यक प्रतिक्रिया देतात. यामुळे बाजारात वारंवार चढ-उतार पाहायला मिळतात.
बाजारावर स्थानिक दबाव कायम
बाजारात तेजी असली तरी, अनेक आव्हाने कायम आहेत. परकीय संस्थात्मक गुंतवणूकदारांची (FII) विक्री आणि ५% च्या वर असलेले अमेरिकन बाँड यील्ड्स हे भारतीय बाजारासाठी चिंतेचे विषय आहेत. याशिवाय, ५ ते ७ ऑक्टोबर दरम्यान होणारी RBI ची पॉलिसी मीटिंग गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाची ठरणार आहे. भू-राजकीय तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती (Brent Crude) $१०० प्रति बॅरलच्या वर आहेत, ज्याचा थेट परिणाम भारताच्या महागाईवर आणि कंपन्यांच्या नफ्यावर होऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांची पुढची दिशा काय?
बाजारातील ही रिकव्हरी टिकून राहील का, हे येणाऱ्या Q2 निकालांवरून स्पष्ट होईल. तंत्रज्ञ विश्लेषक Nifty च्या २२,६०० या २०००-आठवड्यांच्या सरासरीवर (200-week average) बारीक लक्ष ठेवून आहेत. कंपन्या वाढती महागाई आणि कच्च्या मालाचे दर कसे हाताळतात, यावरच पुढची दिशा ठरेल.