जागतिक दबाव विरुद्ध देशांतर्गत ताकद
भारतीय शेअर बाजाराचा मार्ग सध्या कठीण टप्प्यावर आहे. एका बाजूला देशांतर्गत आर्थिक ताकद (Domestic Economic Strength) मजबूत दिसत आहे, तर दुसरीकडे जागतिक स्तरावरील आव्हाने (Global Challenges) वाढत आहेत.
तेलाच्या वाढत्या किमती आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री वाढवते चिंता
जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या (Crude Oil) किमतीत मोठी वाढ झाली असून, ब्रेंट क्रूड $100-$120 प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचले आहे. यामुळे भारतात महागाई वाढण्याची, व्यापार तूट (Trade Deficit) वाढण्याची आणि रुपया कमकुवत होण्याची शक्यता आहे. या चिंतेच्या वातावरणात परदेशी गुंतवणूकदार (Foreign Investors) मोठ्या प्रमाणात पैसे काढून घेत आहेत. मार्च 2026 मध्येच हा आकडा सुमारे ₹1.14-1.22 लाख कोटी होता. Nifty 50 इंडेक्स, जो सध्या 22,250-22,300 च्या आसपास आहे, त्यावरही याचा परिणाम दिसून येतो, जो वर्षाच्या सुरुवातीपासून 9-14.5% घसरला आहे.
संस्थांचे लक्ष्य कमी, मॅक्रो परिस्थिती चिंतेची
अनेक संस्थांनी आपले अंदाज कमी केले आहेत. Goldman Sachs ने भारतीय शेअर्सचे रेटिंग 'Overweight' वरून 'Marketweight' केले असून, Nifty चे १२ महिन्यांचे लक्ष्य 25,900 पर्यंत कमी केले आहे. ते 2026 साठी GDP वाढ 5.9% राहील असा अंदाज वर्तवतात. Nomura देखील 'Neutral' झाले असून, त्यांनी तेलाच्या वाढत्या किमती आणि AI क्षेत्रातील धोके लक्षात घेऊन Nifty चे लक्ष्य 15% ने कमी करून 24,900 केले आहे. याउलट, Jefferies सकारात्मक आहे आणि त्यांनी डिसेंबर 2026 पर्यंत Nifty साठी 28,300 चे लक्ष्य ठेवले आहे. FY27 मध्ये भारतीय कंपन्यांच्या कमाईत (Earnings) 13-14% वाढ अपेक्षित आहे. सध्या Nifty 50 चा P/E रेशो सुमारे 19.9x आहे. वर्षाच्या सुरुवातीला भारताचे एकूण मार्केट व्हॅल्यू (Market Value) सुमारे $4.77 ट्रिलियन होते, परंतु आता ते $533 अब्ज ने घसरले आहे, जे गेल्या 15 वर्षांतील सर्वात मोठी घसरण आहे.
भू-राजकीय धोके आणि वाढती तूट
भू-राजकीय अस्थिरता (Geopolitical Instability) आणि त्याचे आर्थिक परिणाम हे देखील चिंतेचे मुख्य कारण आहे. Goldman Sachs च्या मते, तेलाच्या उच्च किमतींमुळे व्यापार तूट 2% पर्यंत वाढू शकते. परदेशी गुंतवणूकदारांनी या वर्षी ₹1.27 लाख कोटी पेक्षा जास्त रक्कम काढून घेतली आहे. जेव्हा तेलाच्या किमती $100 च्या वर जातात, तेव्हा Nifty इंडेक्स 10% पर्यंत घसरू शकतो. Goldman Sachs ने 2026 साठी भारताच्या कमाईच्या वाढीचा अंदाज 16% वरून 8% पर्यंत कमी केला आहे.
संमिश्र दृष्टीकोन आणि दीर्घकालीन क्षमता
UBS ने देखील भू-राजकीय धोके (Geopolitical Risks) नमूद करत भारतीय शेअर्सचे रेटिंग 'Neutral' केले आहे. ICICI Prudential AMC च्या मूल्यांकन निर्देशांकानुसार, सध्याचे शेअर्सचे भाव स्वस्त नाहीत आणि ते एका तटस्थ (Neutral) श्रेणीत आहेत. तथापि, देशांतर्गत मागणी (Domestic Demand) आणि सरकारी योजनांमुळे (Government Initiatives) भारताची दीर्घकालीन वाढीची क्षमता (Long-Term Growth Potential) मजबूत असल्याचे मानले जात आहे. बाजाराची पुढील दिशा तेलाच्या किमती, भू-राजकीय स्थिरता आणि परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री शोषून घेण्याची देशांतर्गत क्षमता यावर अवलंबून असेल.