गोल्डमन सॅक्सच्या (Goldman Sachs) ताज्या अहवालानुसार, पुढील ५ वर्षांत भारतीय AI स्टार्टअप्स शेअर बाजारात **$100 अब्ज** (सुमारे **₹8.4 लाख कोटी**) रुपयांचे मार्केट कॅप घेऊन येऊ शकतात.
इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या पलीकडे गुंतवणूक
सध्या भारतीय शेअर बाजारात AI क्षेत्रातील गुंतवणुकीचा वाटा हा मुख्यत्वे पॉवर जनरेशन, सेमीकंडक्टर आणि डेटा सेंटर्सपुरता मर्यादित आहे. या कंपन्यांचे एकत्रित मार्केट कॅप सध्या $670 अब्ज इतके आहे. मात्र, गोल्डमन सॅक्सच्या मते, एआय क्षेत्राची व्याप्ती आता केवळ पायाभूत सुविधांपर्यंत मर्यादित न राहता सॉफ्टवेअर, हेल्थकेअर डायग्नोस्टिक्स आणि बिझनेस ॲप्लिकेशन्सपर्यंत विस्तारणार आहे.
८४ कंपन्या रांगेत
अहवालात अशा ८४ मिड-टू-लेट स्टेज प्रायव्हेट कंपन्यांची ओळख पटवण्यात आली आहे, ज्या भविष्यात लिस्टिंगसाठी सज्ज होऊ शकतात. यातील २५% ते ५०% स्टार्टअप्स पुढील २ ते ५ वर्षांत शेअर बाजारात येण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. याचा थेट फायदा गुंतवणूकदारांना होणार असून त्यांना आता थेट 'एंड-यूजर' सेवा देणाऱ्या कंपन्यांमध्ये गुंतवणूक करण्याची संधी मिळेल.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
नवीन-युगातील टेक स्टार्टअप्सचे आयपीओ (IPO) बाजारात आल्यावर व्हॅल्युएशनमध्ये मोठी वाढ पाहायला मिळू शकते. अनेकदा हे वाढीव मूल्यांकन सध्याच्या नफ्यापेक्षा भविष्यातील प्रगतीच्या अंदाजावर आधारित असते. त्यामुळे, कोणत्या कंपन्या खरोखर शाश्वत बिझनेस मॉडेलवर काम करत आहेत आणि कोणत्या केवळ 'हायप' (Hype) मुळे चर्चेत आहेत, हे पारखणे गुंतवणूकदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरेल. कंपन्यांचे ड्राफ्ट पेपर्स आणि त्यांची आर्थिक स्थिती तपासणे हाच योग्य गुंतवणूक निर्णय घेण्याचा मार्ग असेल.