10 GW डिप्लॉयमेंटचा अभिमानास्पद टप्पा
विक्रम सोलरने नुकतीच 10 GW सौरऊर्जा मॉड्यूलच्या ग्लोबल डिप्लॉयमेंटचा (Global Deployment) महत्त्वपूर्ण टप्पा ओलांडला आहे. जगभरात 2.5 कोटींहून अधिक सोलर मॉड्यूल्स बसवण्यात आले असून, यातून 50 लाखांहून अधिक भारतीय घरांना वीजपुरवठा करता येऊ शकतो. विशेष म्हणजे, कंपनीने मागील दोन वर्षांत आपली स्थापित क्षमता 5 GW वरून 10 GW पर्यंत दुप्पट केली आहे. यापैकी सुमारे 1.5 GW मॉड्यूलची निर्यात 39 देशांमध्ये झाली आहे, जी कंपनीची आंतरराष्ट्रीय बाजारात वाढती उपस्थिती दर्शवते.
ऊर्जा साठवणुकीत (Energy Storage) विस्तार
केवळ मॉड्यूल निर्मितीच नाही, तर विक्रम सोलर ऊर्जा साठवणूक (Energy Storage) क्षेत्रातही जोरदार एन्ट्री करत आहे. कंपनीची उपकंपनी VSL Powerhive च्या मदतीने FY27 पर्यंत 5 GWh क्षमतेची बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टम (BESS) सुविधा उभारण्याची योजना आहे. यासाठी त्यांनी 'VION' नावाचा लिथियम बॅटरी ब्रँडही लॉन्च केला आहे, जो घरांसाठी बॅकअप आणि इलेक्ट्रिक मोबिलिटी (Electric Mobility) सोल्यूशन्सना लक्ष्य करेल.
स्पर्धेच्या गर्दीत वाटचाल
मात्र, विक्रम सोलरचा हा विस्तार एका वेगळ्याच परिस्थितीत होत आहे. भारतात सौरऊर्जा निर्मितीचे क्षेत्र वेगाने वाढत असले तरी, मार्च 2026 पर्यंत देशातील एकूण सौर मॉड्यूल निर्मिती क्षमता 172 GW पेक्षा जास्त होण्याची शक्यता आहे. ही क्षमता देशांतर्गत मागणीपेक्षा खूपच जास्त आहे. प्रोडक्शन लिंक्ड इन्सेंटिव्ह (PLI) योजनेसारख्या सरकारी मदतीमुळे वाढलेली ही स्पर्धा मार्केटमध्ये अतिरिक्त क्षमता (Overcapacity) आणि किमती घटण्याचा (Price Erosion) धोका निर्माण करते. FY27 पर्यंत 17.5 GW मॉड्यूल्स आणि 12 GW सेल्स निर्मितीची क्षमता वाढवण्याचे विक्रम सोलरचे लक्ष्य या आव्हानात्मक परिस्थितीत आहे.
13 एप्रिल 2026 पर्यंत कंपनीचे मार्केट कॅपिटल (Market Capitalization) सुमारे ₹7,769.8 कोटी आहे, जे Waaree Energies सारख्या मोठ्या स्पर्धकांच्या तुलनेत (ज्यांचे मार्केट कॅप सुमारे ₹94,410.2 कोटी आहे) खूपच कमी आहे. कंपनीने ऑगस्ट 2025 मध्ये केलेल्या IPO मधून ₹2,079 कोटी उभे केले होते, ज्यामुळे त्यांना विस्तार करण्यास मदत झाली.
भविष्यातील आव्हाने आणि संधी
या 10 GW च्या टप्प्यानंतरही, विक्रम सोलरसमोर अनेक आव्हाने आहेत. 2026 मध्ये जागतिक सौर बाजारात वाढ मंदावण्याची शक्यता आहे. भारतातील उत्पादन वाढीमुळे देशांतर्गत बाजारपेठेत अतिरिक्त पुरवठा होऊन मार्जिनवर परिणाम होऊ शकतो. सरकारी धोरणांवरील (जसे की PLI, ALMM) अवलंबित्व हे एक संरचनात्मक जोखीम (Structural Risk) आहे. तसेच, सेल निर्मिती आणि BESS सुविधांसाठी मोठी भांडवली गुंतवणूक (Capital Expenditure) करताना अंमलबजावणीतील जोखीम, खर्चात वाढ आणि मागणी पूर्ण करण्याची गरज हे मुद्दे महत्त्वाचे ठरतील. अमेरिकेसारख्या निर्याती बाजारपेठेतही टॅरिफ (Tariff) आणि धोरणांमधील अनिश्चितता महसुलावर परिणाम करू शकते.
तरीही, विक्रम सोलरचे व्यवस्थापन (Management) भविष्यातही वाढीचा आत्मविश्वास दाखवत आहे. मजबूत ऑर्डर बुक (Order Pipeline), अनुकूल धोरणे आणि 'आत्मनिर्भर भारत' (Atmanirbhar Bharat) या मोहिमेमुळे त्यांना पाठिंबा मिळत आहे. ऊर्जा साठवणूक आणि सेल निर्मितीमधील (Backward Integration) त्यांचा प्रवेश त्यांना स्पर्धेत टिकून राहण्यास आणि भविष्यातील महसूल सुरक्षित करण्यास मदत करेल. IPO नंतर, कंपनीने FY 2024-2025 साठी 36% वाढीसह ₹3,423.5 कोटी महसूल (Revenue) आणि 75% वाढीसह ₹139.8 कोटी नेट प्रॉफिट (PAT) नोंदवला आहे, जो लिस्टिंगनंतर सकारात्मक आर्थिक गती दर्शवतो. विश्लेषकांचे मत सावधपणे आशावादी असून, IPO नंतर कमाईच्या कामगिरीमुळे शेअरमध्ये लक्षणीय वाढ दिसून आली आहे.