भारतातील सिंचन क्षेत्र आता डिझेलकडून सोलरकडे वेगाने वळत आहे. PM-KUSUM योजनेअंतर्गत ६०% पंप सोलरवर आले असून, Corrit Energy and Infra सारख्या कंपन्या शेतकऱ्यांच्या आर्थिक अडचणी सोडवत ५०० मेगावॅटपर्यंत क्षमता वाढवण्याच्या तयारीत आहेत.
भारतीय शेती क्षेत्रात सध्या एक मोठी क्रांती घडत आहे. डिझेलच्या वाढत्या खर्चामुळे हैराण झालेले शेतकरी आता मोठ्या प्रमाणावर सोलर-आधारित सिंचन प्रणालीकडे वळत आहेत. सध्या देशातील जवळपास ६०% सिंचन पंप सोलर ऊर्जेवर चालत आहेत, जे भारतीय शेतीसाठी एक मैलाचा दगड ठरत आहे. केंद्र सरकारच्या 'PM-KUSUM' योजनेने या बदलाला मोठी गती दिली आहे.
आर्थिक आव्हाने आणि मार्ग
सोलर सिंचनाचे फायदे अनेक असले, तरी छोट्या शेतकऱ्यांसाठी २ मेगावॅटच्या प्लांटसाठी लागणारा ₹८ कोटींचा खर्च मोठा अडथळा ठरतो. कागदपत्रांच्या अभावामुळे बँकाही कर्ज देण्यास कचरतात. ही समस्या सोडवण्यासाठी गुरुग्रामस्थित 'Corrit Energy and Infra' सारख्या कंपन्या पुढे आल्या आहेत. या कंपन्या शेतकऱ्यांशी भागीदारी (Joint Venture) करून तांत्रिक मदत आणि आर्थिक पाठबळ देत आहेत, ज्यामुळे प्रकल्प पूर्ण करणे सोपे होत आहे.
विस्ताराची योजना आणि भविष्यातील संधी
सध्या १०० मेगावॅट क्षमतेचे प्रकल्प चालवणारी 'Corrit Energy and Infra' पुढील १८ महिन्यांत आपली क्षमता ५०० मेगावॅटपर्यंत नेणार आहे. कृषी क्षेत्रासोबतच कंपनी स्टील आणि ऑटोमोबाईल क्षेत्रासाठीही सोलर सोल्यूशन्स पुरवत आहे. भविष्यात बॅटरी एनर्जी स्टोरेज सिस्टिम्स (Battery Storage) अनिवार्य होणार आहेत, ज्यामुळे सोलर प्रकल्पांची विश्वासार्हता वाढेल. गुंतवणूकदारांसाठी, कंपनीची प्रकल्प अंमलबजावणी करण्याची क्षमता आणि कर्जाचे व्यवस्थापन या गोष्टींवर लक्ष ठेवणे भविष्यातील नफ्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरेल.