EV बॅटरींना मिळणार 'सेकंड लाईफ'
OMC Power आणि Honda Motor Co., Ltd. यांच्यात झालेल्या एका महत्त्वपूर्ण करारानुसार, आता होंडाच्या इलेक्ट्रिक वाहनांमधील (EV) जुन्या बॅटरींना नवीन आयुष्य मिळणार आहे. या 'सेकंड लाईफ' (Second Life) उपक्रमामुळे, या बॅटरींचा वापर एनर्जी स्टोरेज सिस्टीम्समध्ये (Energy Storage Systems) केला जाईल. विशेष म्हणजे, होंडाने OMC Power मध्ये अल्पसंख्याक हिस्सेदारी (Minority Stake) विकत घेतली आहे, ज्यामुळे या भागीदारीला आणखी बळ मिळाले आहे. हा प्रकल्प येत्या जानेवारी 2026 पासून सुरू होण्यास सज्ज आहे.
होंडाचा सातत्यपूर्ण पुरवठा
या कराराचा मुख्य फायदा म्हणजे OMC Power ला होंडाच्या EV बॅटरींचा सातत्यपूर्ण पुरवठा मिळेल. होंडाच्या इलेक्ट्रिक टू-व्हीलर (Two-wheeler) आणि थ्री-व्हीलर (Three-wheeler) वाहनांमध्ये साधारणपणे तीन वर्षे वापरल्यानंतर या बॅटरी OMC Power द्वारे रिपर्पज (Repurpose) केल्या जातील. यानंतर, या बॅटरी Energy Storage Applications मध्ये आणखी सात वर्षांपर्यंत वापरल्या जाऊ शकतात. होंडा दरवर्षी सुमारे 60 लाख EV बॅटरी रिपर्पजिंगसाठी उपलब्ध करून देण्याची अपेक्षा आहे, ज्यामुळे या उपक्रमाची व्याप्ती मोठी असेल.
वाढत्या एनर्जी स्टोरेजची मागणी पूर्ण
या रिपर्पज केलेल्या बॅटरींचा वापर मुख्यत्वे Uninterrupted Power Supply (UPS) सिस्टीम्ससाठी केला जाईल, ज्यामुळे घरगुती आणि व्यावसायिक आस्थापनांना एक शाश्वत पर्याय मिळेल. तसेच, हायब्रिड रूफटॉप सोलार इन्स्टॉलेशन्सना (Hybrid Rooftop Solar Installations) चालना देण्यासाठीही यांचा उपयोग होईल. भारतात एनर्जी स्टोरेज मार्केट झपाट्याने वाढत आहे आणि 2032 पर्यंत ते $947.4 मिलियन पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे. OMC Power चा हा उपक्रम या वाढत्या मागणीला पूर्ण करण्यासाठी एक महत्त्वाचे पाऊल ठरू शकते.
स्पर्धा आणि नियामक अनुकूलता
OMC Power साठी हे एक नवे क्षेत्र असले तरी, भारतात बॅटरी रिसायकलिंग (Recycling) आणि सेकंड-लाईफ ॲप्लिकेशन्समध्ये (Second-life Applications) इतर कंपन्याही कार्यरत आहेत. मात्र, होंडासारख्या मोठ्या OEM (Original Equipment Manufacturer) कंपनीसोबतची थेट भागीदारी OMC Power ला एक वेगळी ओळख मिळवून देईल. याशिवाय, भारताचे बॅटरी वेस्ट मॅनेजमेंट रूल्स, 2022 (Battery Waste Management Rules, 2022) कंपन्यांना बॅटरी उत्पादनाची जबाबदारी (Extended Producer Responsibility - EPR) पूर्ण करण्यास भाग पाडतात, ज्यामुळे अशा प्रकारच्या उपक्रमांना प्रोत्साहन मिळत आहे.
आव्हाने आणि भविष्यातील वाटचाल
या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पात काही आव्हाने देखील आहेत. बॅटरी रिपर्पजिंगच्या कामांना मोठ्या प्रमाणावर कार्यान्वित करण्यासाठी मोठे भांडवल आणि उत्तम लॉजिस्टिक्स (Logistics) व्यवस्थापन आवश्यक असेल. तसेच, नवीन बॅटरी टेक्नॉलॉजीचा विकास आणि बाजारातील बदल यांचाही दीर्घकाळात परिणाम होऊ शकतो. OMC Power चे 1 GWp (Gigawatt peak) रिन्यूएबल पोर्टफोलिओचे (Renewable Portfolio) लक्ष्य, ज्यामध्ये ₹4,000 कोटी गुंतवण्याची योजना आहे, ते या रिपर्पज केलेल्या बॅटरींच्या प्रभावी एकत्रीकरणावर अवलंबून असेल. तरीही, भारत इलेक्ट्रिक मोबिलिटी (Electric Mobility) आणि रिन्यूएबल एनर्जी (Renewable Energy) एकात्मतेकडे वाटचाल करत असताना, OMC Power आणि Honda ची ही भागीदारी देशाच्या शाश्वत ऊर्जा भविष्यासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकते.