भारताच्या रिन्यूएबल एनर्जीच्या वाटचालीमुळे इंधन आयातीवर होणारा **$१०० अब्ज** डॉलर्सचा खर्च वाचणार आहे. ऊर्जा सुरक्षेसाठी हे पाऊल महत्त्वाचे असले, तरी गुंतवणूकदारांनी काही महत्त्वाच्या जोखमींकडेही लक्ष देणे गरजेचे आहे.
युरोपियन युनियनचे भारतातील राजदूत जीन-एरिक पॅकेट यांनी 'भारत रिन्यूएबल एनर्जी समिट अँड एक्सपो २०२६' मध्ये माहिती दिली की, आगामी पाच वर्षांत भारत इंधन आयातीवर सुमारे $१०० अब्ज डॉलर्सची बचत करेल. २०१० पासून इंधन मिश्रणात बदल केल्यामुळे भारताने आधीच $१०० अब्ज डॉलर्स वाचवले आहेत. यामुळे परकीय चलन वाचण्यास आणि देशाची ऊर्जा सुरक्षा बळकट होण्यास मोठी मदत होणार आहे.\n\n### उत्पादनात वाढ आणि गुंतवणुकीची गरज\n\nभारताचे ५०० GW नॉन-फॉसिल फ्युएल क्षमतेचे ध्येय गाठण्यासाठी २०२७ ते २०३० या काळात सुमारे $२२० अब्ज डॉलर्सच्या गुंतवणुकीची गरज आहे. सरकारची PLI (Production-Linked Incentive) आणि ALMM (Approved List of Models and Manufacturers) यांसारख्या धोरणांमुळे देशांतर्गत सौर मॉड्यूल उत्पादनाला मोठी चालना मिळाली आहे. सध्या चीनबाहेर जगातील एकूण सौर मॉड्यूल उत्पादनापैकी ५०% वाटा भारताचा आहे.\n\n### क्षेत्रातील आव्हाने आणि गुंतवणूकदारांसाठी धोके\n\nरिन्यूएबल एनर्जी क्षेत्राचे भविष्य उज्वल असले तरी, काही आव्हाने आहेत ज्यांचा विचार गुंतवणूकदारांनी करणे आवश्यक आहे:\n\n* भांडवली खर्च आणि कर्ज: रिन्यूएबल प्रकल्पांना सुरुवातीला मोठ्या भांडवलाची गरज असते. वाढीव व्याजदरांचा फटका कंपन्यांच्या प्रॉफिट मार्जिनला बसू शकतो.\n* DISCOMs कडून पेमेंटला विलंब: सरकारी मालकीच्या पॉवर डिस्ट्रिब्युशन कंपन्यांकडून मिळणाऱ्या पेमेंटला होणारा विलंब हा या क्षेत्रातील जुना प्रश्न आहे. यामुळे कंपन्यांच्या कॅश फ्लोवर परिणाम होतो.\n* कच्च्या मालावरील अवलंबित्व: भारत मॉड्यूल उत्पादनात अग्रेसर असला तरी, वेफर्स आणि इंगॉट्ससारख्या कच्च्या मालासाठी आजही आयातीवर अवलंबून आहे. यामुळे सप्लाय चेनमध्ये धोके कायम आहेत.\n* धोरणात्मक अनिश्चितता: कर रचनेत बदल, नवीन शुल्क किंवा ALMM नियमांमधील अचानक होणारे बदल कंपन्यांच्या व्यवसायावर परिणाम करू शकतात.\n\n### गुंतवणूकदारांनी कशावर लक्ष ठेवावे?\n\nयेणाऱ्या काळात कंपन्यांची कर्ज पातळी, सरकारी धोरणांची सातत्यता आणि डिस्ट्रीब्युशन कंपन्यांकडून होणारे वेळेवर पेमेंट हे या क्षेत्राच्या आरोग्याचे मुख्य निर्देशक (Indicators) ठरतील.
