बाजाराची नकारात्मक प्रतिक्रिया आणि शेअरची घसरण
अक्षय ऊर्जा क्षेत्राला प्रोत्साहन देणारी IREDA कंपनी बाजारात चांगले आकडे सादर करत असली तरी, गुंतवणूकदारांकडून नकारात्मक प्रतिक्रिया येत आहे. सोमवारी, १ एप्रिल २०२६ रोजी IREDA चा शेअर 4.82% ने घसरून ₹108.8 वर बंद झाला. हा शेअर त्याच्या 52-आठवड्यांच्या नीचांकी पातळी ₹108.65 च्या अगदी जवळ आहे. तसेच, या वर्षाच्या सुरुवातीपासून शेअरमध्ये 22% ची घसरण झाली असून, तो ₹165 च्या Qualified Institutional Placement (QIP) किमतीपेक्षाही खूप खाली आहे. या कामगिरीमुळे शेअरच्या मूल्यांकनाबद्दल (Valuation), कर्ज मंजुरीच्या प्रक्रियेतील वेग आणि मालमत्तेच्या गुणवत्तेबाबत (Asset Quality) गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता असल्याचे दिसून येते.
मजबूत कर्ज वाढ आणि नवीन फंडिंग
IREDA ने ३१ मार्च २०२६ रोजी संपलेल्या आर्थिक वर्षासाठी आपले तात्पुरते आकडेवारी जाहीर केले आहे. त्यानुसार, कंपनीच्या कर्ज मंजुरीमध्ये 9% ची वाढ होऊन ती ₹47,453 कोटींवरून ₹51,883 कोटी पर्यंत पोहोचली आहे. कर्जाचे वितरण (Disbursements) 16% नी वाढून ₹30,169 कोटींवरून ₹34,946 कोटी झाले आहे. या कर्जवाटपामुळे IREDA च्या एकूण पुस्तिकेत 22% ची लक्षणीय वाढ झाली आहे, ती ₹76,282 कोटींवरून ₹93,075 कोटी झाली आहे. हे आकडे भारतातील अक्षय ऊर्जा क्षेत्रासाठी असलेल्या मजबूत मागणीचे संकेत देतात.
याशिवाय, कंपनीने आपल्या फंडिंग क्षमतेत वाढ करत Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) कडून ¥28 अब्ज (अंदाजे ₹15,000 कोटी) चे एक्सटर्नल कमर्शियल बोरॉईंग (ECB) फॅसिलिटी मिळवले आहे. पाच वर्षांसाठीचे हे असुरक्षित कर्ज, भविष्यातील अक्षय ऊर्जा प्रकल्पांसाठी कंपनीला भांडवल पुरवण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
मूल्यांकनाची चिंता आणि प्रतिस्पर्ध्यांशी तुलना
IREDA ची कामगिरी चांगली असली तरी, तिच्या मूल्यांकनात (Valuation) सार्वजनिक क्षेत्रातील प्रतिस्पर्धी कंपन्या, पॉवर फायनान्स कॉर्पोरेशन (PFC) आणि आरईसी लिमिटेड (REC) यांच्या तुलनेत मोठी तफावत आहे. मार्च २०२६ पर्यंत IREDA चे किंमत-उत्पन्न (P/E) गुणोत्तर सुमारे 16.3 आहे, तर PFC सुमारे 3.75-6.65 आणि REC सुमारे 4.66-5.49 च्या P/E गुणोत्तरावर व्यवहार करत आहेत. PFC ची बाजार भांडवल सुमारे ₹1,25,000 कोटी आणि REC ची सुमारे ₹80,000 कोटी आहे, याउलट IREDA चे बाजार भांडवल केवळ ₹30,615 कोटी आहे. हे मूल्यांकन अंतर दर्शवते की गुंतवणूकदार PFC आणि REC सारख्या स्थापित कंपन्यांना अधिक पसंती देत आहेत.
कर्ज मंजुरीचा वेग आणि माहितीचा अभाव
IREDA च्या कर्ज पुस्तिकेत 22% ची वाढ झाली असताना, FY25-26 मध्ये कर्ज मंजुरीमध्ये केवळ 9% ची वाढ होणे, हे नवीन प्रकल्पांच्या गतीमध्ये किंवा मंजुरीपासून वितरणापर्यंत लागणाऱ्या वेळेत घट दर्शवू शकते. तसेच, कंपनीने आपल्या मालमत्तेच्या गुणवत्तेबद्दल (Asset Quality) कोणतीही सविस्तर माहिती दिलेली नाही, जी कर्ज देणाऱ्या कोणत्याही संस्थेसाठी अत्यंत महत्त्वाची बाब आहे. या माहितीच्या अभावामुळे जोखीम-संवेदनशील गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता वाढू शकते.
गुंतवणूकदार काय पाहत आहेत?
जरी विश्लेषकांनी IREDA साठी ₹150 ते ₹183.6 पर्यंतची टार्गेट प्राईस (Target Price) दिली असली तरी, शेअरची सद्यस्थिती पाहता बाजारात संभ्रम असल्याचे दिसते. कंपनीने नुकताच ₹0.60 प्रति शेअर चा अंतरिम लाभांश (Interim Dividend) जाहीर केला असला तरी, त्याचा शेअरच्या दरावर फारसा परिणाम झालेला नाही. गुंतवणूकदारांना आता कर्जाच्या मंजुरीमध्ये गती आणि मालमत्तेच्या गुणवत्तेत सुधारणा दिसण्याची अपेक्षा आहे, जेणेकरून शेअरची घसरण थांबेल आणि पुनर्प्राप्ती होईल.