NCLT चा मोठा निर्णय: Vatika Ltd इन्सॉल्व्हन्सीच्या उंबरठ्यावर
n
नॅशनल कंपनी लॉ ट्रिब्युनल (NCLT) ने रियल इस्टेट डेव्हलपर Vatika Ltd विरुद्ध कॉर्पोरेट इन्सॉल्व्हन्सी रिझोल्यूशन प्रोसेस (CIRP) सुरू करण्याचे आदेश दिले आहेत. आयडीबीआय ट्रस्टीशिप सर्व्हिसेसने (IDBI Trusteeship Services) NCD धारकांच्या वतीने ही याचिका दाखल केली होती. त्यांच्या दाव्यानुसार, कंपनीवर एकूण ₹274 कोटींची थकबाकी आहे, ज्यात ₹146 कोटींचे मुद्दल (Principal) आणि त्यावर वाढलेले व्याज, डिफॉल्ट व्याज तसेच रिडेम्प्शन प्रीमियम (Redemption Premium) यांचा समावेश आहे. हसरू, गुरुग्राम येथील जमिनींच्या आधारावर हे NCDs जारी करण्यात आले होते. आयडीबीआय ट्रस्टीशिप सर्व्हिसेसच्या म्हणण्यानुसार, या NCDs चा डिफॉल्ट जानेवारी २०२४ मध्ये झाला.
कंपनीचा बचाव: 'नो डिफॉल्ट, केस प्रीमेच्युअर'
n
Vatika Ltd मात्र या इन्सॉल्व्हन्सी प्रक्रियेला तीव्र विरोध करत आहे. कंपनीने या याचिकेला 'पूर्णपणे चुकीची, वेळेआधीची आणि कायम ठेवण्यायोग्य नसलेली' (wholly misconceived, premature and not maintainable) असल्याचे म्हटले आहे. कंपनीच्या कायदेशीर टीमचा युक्तिवाद आहे की, NCDs च्या मुदतपूर्तीची मूळ तारीख ३० जून २०२२ होती, जी Indiabulls Asset Management Company Ltd (डिबेंचर धारकांचे गुंतवणूक व्यवस्थापक) सोबतच्या परस्पर करारानुसार प्रथम ३० जून २०२३ पर्यंत आणि त्यानंतर पुन्हा ३० जून २०२४ पर्यंत वाढवण्यात आली होती. त्यामुळे, याचिका दाखल करण्याच्या वेळी (जानेवारी २०२४) कायदेशीररित्या कोणताही डिफॉल्ट झाला नव्हता, असे कंपनीचे म्हणणे आहे.
रिअल इस्टेट क्षेत्रातील वाढता तणाव
n
हा निर्णय भारतीय रिअल इस्टेट क्षेत्रासाठी चिंतेची बाब आहे. सध्या हे क्षेत्र मोठ्या दबावाखाली आहे, जिथे दिवाळखोरीची प्रकरणे, रखडलेले प्रकल्प आणि डेव्हलपरचे डिफॉल्ट्स वाढत आहेत. अंदाजे 450 रियल इस्टेट कंपन्या आणि प्रकल्प कर्ज डिफॉल्ट्समुळे किंवा बँकेच्या कर्जावर वेळेवर परतफेड न केल्यामुळे इन्सॉल्व्हन्सी प्रक्रियेला सामोरे जात आहेत. इन्सॉल्व्हन्सी अँड बँक्रप्टसी कोड (IBC) अशा परिस्थितीतून मार्ग काढण्यासाठी एक प्रमुख चौकट आहे, परंतु रिअल इस्टेटमध्ये याचा वापर करणे गुंतागुंतीचे आहे.
Vatika ची आर्थिक स्थिती आणि मार्केटचा अंदाज
n
FY24 मध्ये Vatika Ltd ने ₹1,080 कोटींची कमाई केली होती, ज्याचा CAGR 22% होता. मात्र, तरीही कंपनीच्या आर्थिक आरोग्यावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. जानेवारी २०२५ मध्ये, इन्फोमॅट्रिक्स (Infomerics) या रेटिंग एजन्सीने कंपनीच्या दीर्घकालीन बँक सुविधांना 'ISSUER NOT COOPERATING' या श्रेणीत 'Negative' आउटलूकसह कायम ठेवले होते, कारण आवश्यक आर्थिक माहिती मिळाली नव्हती. हे उद्योगातील व्यापक आव्हाने दर्शवते, जसे की वाढता मटेरियल कॉस्ट (Material Cost), मार्जिनवरील दबाव आणि वाढलेले व्याजदर (Interest Rates) यामुळे परवडणाऱ्या घरांच्या (Affordable Housing) मागणीवर परिणाम.
पेनिन्सुला लँड (Peninsula Land) सारख्या कंपन्या तोटा आणि कमाईत घट नोंदवत आहेत, तर सिग्नेचरग्लोबल (Signatureglobal) सारख्या सूचीबद्ध कंपन्यांवरही विश्लेषकांची चिंता आहे. भारतीय रिअल इस्टेट मार्केटमध्ये एकत्रीकरण (Consolidation) अपेक्षित आहे, जिथे प्रीमियम सेगमेंट आणि रेडी-टू-मूव्ह-इन (Ready-to-move-in) प्रॉपर्टीजकडे मागणी वळेल. या पार्श्वभूमीवर, Vatika च्या प्रकरणात कराराचा अर्थ लावण्यातील (Contract Interpretation) वाद हा या क्षेत्रातील आर्थिक ताणामुळे उद्भवणाऱ्या कायदेशीर गुंतागुंत दर्शवतो.