बेंगळुरू, हैदराबाद आणि चेन्नईमध्ये भारतातील **62%** लिस्टेड ऑफिस REIT स्पेस असून, एकूण **103.5 दशलक्ष** स्क्वेअर फुटांचा ताबा या शहरांकडे आहे. ग्लोबल कॅपेबिलिटी सेंटर्सच्या (GCC) वाढत्या मागणीमुळे व्यावसायिक रिअल इस्टेटमध्ये हे मोठे स्थित्यंतर पाहायला मिळत आहे.
भारताच्या व्यावसायिक रिअल इस्टेट क्षेत्रात मोठे बदल होत आहेत. आता उच्च दर्जाच्या ऑफिस जागा मोठ्या प्रमाणात लिस्टेड रिअल इस्टेट इन्व्हेस्टमेंट ट्रस्टच्या (REITs) हातात येत आहेत. Assocham आणि Knight Frank च्या अहवालानुसार, देशातील आठ प्रमुख शहरांमधील 167 दशलक्ष स्क्वेअर फूट ऑफिस स्पेसपैकी सुमारे 103.5 दशलक्ष स्क्वेअर फूट जागा (म्हणजेच 62%) केवळ बेंगळुरू, हैदराबाद आणि चेन्नईमध्ये केंद्रित आहे.
गुंतवणुकीचा ट्रेंड आणि प्रमुख कंपन्या
संस्थात्मक गुंतवणूकदार (Institutional Investors) आता स्थिर उत्पन्न देणाऱ्या ऑफिस मालमत्ता गोळा करण्यावर भर देत आहेत. यामध्ये Embassy Office Parks, Mindspace Business Parks, Brookfield India Real Estate Trust, Knowledge Realty Trust आणि Bagmane Prime Office REIT यांसारखे मोठे खेळाडू आघाडीवर आहेत. बेंगळुरूमध्ये तर एकूण ऑफिस इन्व्हेंटरीपैकी 27% मालमत्ता आता REIT कडे आहे.
गुंतवणुकीतील जोखीम आणि संधी
या क्षेत्रातील वाढ मुख्यत्वे तंत्रज्ञान कंपन्या आणि GCC च्या मागणीवर अवलंबून आहे. परंतु, गुंतवणूकदारांनी एक बाब लक्षात घेतली पाहिजे—या पोर्टफोलिओचे केंद्र केवळ दक्षिण भारतातील टेक हब्स असल्याने, तिथे तंत्रज्ञान क्षेत्रात मंदी आल्यास भाड्याच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो. सध्या या ट्रस्टचा लोन-टू-व्हॅल्यू (LTV) रेशो मार्च 2026 पर्यंत 24% च्या आसपास आहे, जो नियंत्रणात आहे.
भविष्यात, व्याजाचे दर आणि लीज रिन्यूअलचे वेळापत्रक हे या गुंतवणुकीच्या कामगिरीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. वाढत्या व्याजदरांचा फटका REITs च्या नवीन मालमत्ता खरेदी करण्याच्या क्षमतेवर आणि त्यांच्या आकर्षक ईल्डवर (Yield) पडू शकतो, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी यावर लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.