जर तुम्ही सेकंड हँड किंवा 'Resale' फ्लॅट खरेदी करत असाल, तर जुन्या मालकाची थकीत मेंटेनन्स किंवा सोसायटीची देणी तुम्हाला भरावी लागू शकतात. व्यवहार पूर्ण होण्यापूर्वी 'No-Dues Certificate' घेणे का महत्त्वाचे आहे, हे जाणून घ्या.
जुने घर किंवा 'Resale' फ्लॅट खरेदी करणे म्हणजे पूर्णपणे सुरक्षित व्यवहार आहे, असा अनेक ग्राहकांचा समज असतो. मात्र, यात एक मोठी आर्थिक जोखीम असते, ज्याकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते. ती म्हणजे जुन्या मालकाकडे असलेली थकीत मेंटेनन्स, पाण्याचे बिल किंवा दुरुस्तीचा खर्च. घर तुमच्या नावावर झाले आणि ताबा मिळाला तरी, सोसायटी या देणींना प्रॉपर्टीशी संबंधित मानत असल्याने, ती थकबाकी नवीन मालकालाच भरावी लागते.
मालमत्तेची जबाबदारी (Liability) समजून घ्या
अनेकदा नवीन मालकांना वाटते की, ज्या दिवसापासून घराचा ताबा मिळाला, तिथूनच बिल भरायचे आहे. मात्र, सोसायटीच्या नियमांनुसार परिस्थिती वेगळी असू शकते. जुलै २०२६ मधील बॉम्बे हायकोर्टाच्या एका निकालानुसार, काही प्रकरणांमध्ये थकीत खर्च हे फ्लॅटशी जोडलेले असतात. याचा अर्थ, फ्लॅट ज्याच्या नावावर आहे, त्यालाच हे जुने पैसे द्यावे लागतात, अन्यथा कायदेशीर लढा सुरू होऊ शकतो. तसेच, Uttar Pradesh Apartment Act 2010 प्रमाणे अशा सामूहिक जबाबदाऱ्या अधिक जटिल असू शकतात.
सुरक्षिततेसाठी काय कराल?
ही आर्थिक फजिती टाळण्यासाठी खरेदीपूर्वी सावधगिरी बाळगणे गरजेचे आहे. विक्रेत्याच्या केवळ तोंडी शब्दावर विश्वास ठेवू नका. सोसायटीच्या कार्यालयातून किंवा रेजिडेंट्स असोसिएशनकडून अधिकृत 'No-Dues Certificate' (NDC) अनिवार्यपणे मागा. या पत्रावर तारीख आणि स्टॅम्प असावा, ज्यामध्ये स्पष्ट उल्लेख असावा की कोणत्याही प्रकारचे मेंटेनन्स किंवा रिपेअर चार्जेस थकीत नाहीत.
याशिवाय, सेल ॲग्रीमेंटमध्ये (Sale Agreement) 'Indemnity Clause' समाविष्ट करा. हा एक कायदेशीर सुरक्षा कवच आहे, जो विक्रीच्या तारखेपूर्वीच्या सर्व आर्थिक जबाबदाऱ्यांसाठी जुन्या मालकाला जबाबदार धरतो. मात्र, हा क्लॉज असला तरी सोसायटी आधी नवीन मालकाकडेच पैशांची मागणी करणार, हे लक्षात घ्या. त्यामुळे, खरेदीपूर्वी सोसायटीच्या लेजरची पडताळणी करणे आणि अद्ययावत पावती तपासणे हाच एकमेव प्रभावी मार्ग आहे. घराचा व्यवहार करताना केवळ टायटलच नाही, तर 'क्लिन लेजर' (Clean Ledger) तपासणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.