मुंबईच्या प्रॉपर्टी मार्केटमध्ये दिसतोय दुहेरी कल
गेल्या 14 वर्षांतील सर्वात मजबूत फेब्रुवारी महिना अनुभवलेल्या मुंबईच्या रिअल इस्टेट मार्केटमध्ये एक खास कल दिसून येत आहे. फेब्रुवारी 2026 मध्ये 13,029 प्रॉपर्टी रजिस्ट्रेशन झाले, जे मागील वर्षाच्या तुलनेत 8% ने जास्त आहेत. यातून ₹1,134 कोटी मुद्रांक शुल्काचा महसूल मिळाला, जो 21% नी वाढला आहे. या तेजीचे मुख्य कारण म्हणजे शहराच्या उपनगरीय भागांतील प्रत्यक्ष वापरकर्त्यांची (End-user) मागणी, विशेषतः मिड-प्रीमियम सेगमेंटमध्ये (₹1 कोटी ते ₹5 कोटी).
मिड-प्रीमियम सेगमेंटची जोरदार वाढ
मुंबईतील प्रॉपर्टी मार्केटमध्ये सर्वात जास्त वाढ ₹1 कोटी ते ₹5 कोटी या किमतीच्या घरांमध्ये दिसून येत आहे. या सेगमेंटमधील रजिस्ट्रेशनचे प्रमाण 48% वरून वाढून 53% झाले आहे. विशेषतः ₹1-2 कोटी रेंजमधील घरांचा वाटा 31% वरून 33% आणि ₹2-5 कोटी रेंजमधील घरांचा वाटा 17% वरून 20% पर्यंत पोहोचला आहे. हे दर्शवते की खरेदीदार दीर्घकालीन निवासासाठी परवडणाऱ्या आणि चांगल्या सुविधा असलेल्या घरांना प्राधान्य देत आहेत. बोरिवली, दहिसर, गोरेगाव आणि भंडुप, मुलुंड, घाटकोपर सारख्या पूर्व उपनगरांमध्ये याचा सर्वाधिक प्रभाव आहे.
उपनगरीय भागांना पायाभूत सुविधांचा आधार
मुंबईतील प्रॉपर्टी मार्केटची वाढ ही शहराच्या सुधारित पायाभूत सुविधा आणि कनेक्टिव्हिटीमुळेच शक्य झाली आहे. कोस्टल रोड, मेट्रो लाईन्स आणि मुंबई ट्रान्स हार्बर सी लिंक (MTHL) यांसारख्या प्रकल्पांमुळे उपनगरीय भाग अधिक आकर्षक बनले आहेत. यामुळे रहदारी सुलभ झाली असून, या भागात घरांची मागणी वाढली आहे. राष्ट्रीय स्तरावर लक्झरी हाउसिंगमध्ये वाढ दिसत असली तरी, मुंबईत मिड-प्रीमियम सेगमेंटची मागणी सध्या अधिक प्रभावी ठरत आहे.
लक्झरी सेगमेंटमध्ये सावधगिरी
राष्ट्रीय स्तरावर लक्झरी घरांच्या विक्रीत वाढ होत असली तरी, मुंबईतील आकडे काहीसे वेगळे चित्र दाखवतात. ₹5 कोटी पेक्षा जास्त किमतीच्या घरांचा मार्केटमधील वाटा 6% वरून किंचित वाढून केवळ 8% झाला आहे. यामागे शेअर बाजारातील अस्थिरता आणि उच्च नेट वर्थ इंडिव्हिज्युअल्स (HNIs) यांच्यातील सावध दृष्टिकोन ही कारणे असू शकतात. आर्थिक अनिश्चिततेच्या काळात, HNIs महागड्या प्रॉपर्टीमध्ये गुंतवणूक करण्याबाबत अधिक विचार करत असल्याचे दिसत आहे.
महसुलात वाढ आणि मार्केटची लवचिकता
मुद्रांक शुल्कातील 21% ची वाढ ही मिड-प्रीमियम सेगमेंटमध्ये झालेल्या वाढत्या व्यवहारांमुळे शक्य झाली आहे. फेब्रुवारी 2026 मधील 14 वर्षांतील सर्वोत्तम कामगिरी ही बाजारातील सखोल मजबुती दर्शवते, जी गुंतवणूकदारांचा विश्वास आणि स्थिर आर्थिक परिस्थितीमुळे टिकून आहे. महाराष्ट्रातील मुद्रांक शुल्क संकलनाचे आकडेही वार्षिक उद्दिष्ट पूर्ण करण्याच्या किंवा त्याहून पुढे जाण्याच्या मार्गावर आहेत.
भविष्यातील कल: मिड-सेगमेंटचे वर्चस्व
पुढील काळात 2026 मध्ये मुंबईतील हाउसिंग मार्केटमध्ये मिड-सेगमेंटचा प्रभाव कायम राहण्याची शक्यता आहे. सुधारित परवडणारी क्षमता आणि एंड-यूझरवर आधारित प्राधान्यक्रम यामुळे खरेदीदारांच्या आवडीनिवडी बदलत आहेत. एमएमआर (MMR) प्रदेशातील पायाभूत सुविधांचा विकास हे मागणी वाढवणारे महत्त्वाचे घटक ठरतील. मार्केटची पुढील दिशा ही आकांक्षा, परवडणारी क्षमता आणि आर्थिक वातावरणावरील भावना यांच्यातील संतुलनावर अवलंबून असेल, विशेषतः लक्झरी सेगमेंटसाठी.
