Whalesbook
Flex Office Sector: कंपन्यांमध्ये तेजीचे वातावरण
भारतीय कमर्शियल रिअल इस्टेटमध्ये (Commercial Real Estate) मोठा बदल दिसून येत आहे. Flexible Workspace Operators आता केवळ Coworking Spaces देणारे नसून, ते कॉर्पोरेट रिअल इस्टेट सोल्युशन्स (Corporate Real Estate Solutions) म्हणून उदयास येत आहेत. कंपन्या आता मोठ्या प्रमाणात जागा भाड्याने घेत आहेत, दीर्घकालीन करार करत आहेत आणि Campus-style Office Space ला प्राधान्य देत आहेत. याचे मुख्य कारण म्हणजे Enterprises आणि Global Capability Centers (GCCs) कडून वाढती मागणी.
Enterprise Demand मुळे Sectorची भरारी
भारतातील Flexible Office Sector मध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. 2019 मध्ये जेथे हा Sector सुमारे 34 मिलियन स्क्वेअर फूट होता, तो 2025 पर्यंत 100 मिलियन स्क्वेअर फूट पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. आता Grade-A Office Space Absorption मध्ये Flexible Spaces चा वाटा सुमारे एक-पंचमांश (one-fifth) झाला आहे, जो काही वर्षांपूर्वी 10-15% होता. JM Financial च्या अहवालानुसार, ज्या तीन कंपन्यांचे त्यांनी कव्हरेज केले आहे, त्यांच्या उत्पन्नामध्ये 50% ते 90% वाटा Enterprises चा आहे.
- WeWork India ने Q3 FY26 मध्ये ₹640.3 कोटींचा एकूण महसूल नोंदवला, जो मागील वर्षाच्या तुलनेत 27.0% अधिक आहे. वाढलेली क्षमता, Occupancy आणि Enterprise Demand मुळे कंपनीचा EBITDA ₹134.6 कोटींवर पोहोचला, ज्याचे मार्जिन 21.0% होते. PAT ₹52.0 कोटी राहिला.
- Smartworks ने Q3 FY26 मध्ये महसूल 34% ने वाढवून ₹4,721 मिलियन नोंदवला. Normalized EBITDA मध्ये 86% ची वाढ होऊन तो ₹847 मिलियन झाला. कंपनीने पहिल्यांदा Ind-AS PAT positive तिमाही गाठली, ज्यात ₹12 मिलियन चा नफा झाला.
- IndiQube ने H1 FY26 मध्ये सर्वाधिक ₹668 कोटींचा महसूल मिळवला. कंपनीचा 96% महसूल recurring स्वरूपाचा आहे आणि Operating Cashflows ₹151 कोटींवर सुधारले.
स्पर्धेत कोण पुढे?
बाजारात जवळपास 500 Flexible Workspace Operators असले तरी, मोठे Corporate Clients आता किमतीपेक्षा Execution Capability, अनेक शहरांमध्ये उपलब्धता आणि सेवेची गुणवत्ता याला अधिक महत्त्व देत आहेत. यामुळे मोठ्या आणि Institutional Platforms असलेल्या कंपन्यांना फायदा होत आहे. WeWork India, Smartworks आणि IndiQube यांसारखे टॉप चार Operators बाजाराचा सुमारे 35% हिस्सा नियंत्रित करतात आणि भविष्यातही ते मोठी बाजारपेठ काबीज करण्याची शक्यता आहे.
JM Financial ने WeWork India ला ₹830 च्या Target Price सह 'Buy' रेटिंग दिली आहे. Smartworks ला ₹630 Target Price मिळाली आहे, ज्याचा महसूल FY26 ते FY28 दरम्यान 26% CAGR ने वाढण्याचा अंदाज आहे. IndiQube चा महसूल पुढील दोन वर्षांत 24% CAGR ने वाढण्याची अपेक्षा आहे.
मूल्यांकनावर प्रश्नचिन्ह? (Valuation Concerns)
या सकारात्मक बाबींबरोबरच, काही कंपन्यांच्या मूल्यांकनावर (Valuation) प्रश्नचिन्ह निर्माण होत आहे.
- WeWork India चा TTM P/E 41.42 आहे.
- Smartworks चा TTM P/E -317.34 असून मार्केट कॅप सुमारे ₹4,569 कोटी आहे.
- IndiQube चा डिसेंबर 2025 तिमाहीतील PAT ₹-17 कोटी राहिला आहे आणि मार्केट कॅप सुमारे ₹3,624 कोटी आहे.
IndiQube चा ROE -234% आहे, तर ROCE 4.76% आहे, जे नफ्याच्या समस्या दर्शवते. WeWork India चा ROE 22.7% आहे, पण Net Margins 2% आहे. Smartworks चा ROE -82.0% आहे.
संकटाचे संकेत (The Bear Case)
जरी Sector मध्ये मोठी मागणी असली तरी, काही कंपन्यांच्या आर्थिक स्थितीमध्ये काही धोके दिसतात.
- IndiQube Spaces चा Debt-to-Equity Ratio 866.8% आहे, जो खूप जास्त आहे. EBIT Interest Coverage Ratio केवळ 0.6 आहे, ज्यामुळे कर्जाची परतफेड करणे कठीण होऊ शकते. कंपनीच्या अल्पकालीन मालमत्ता (Short-term Assets) तिच्या अल्पकालीन देयता (Short-term Liabilities) पूर्ण करू शकत नाहीत.
- Smartworks चा ROE -82.0% आहे.
- WeWork India चे Net Profit Margins गेल्या वर्षीच्या 3.3% वरून 2% पर्यंत घसरले आहेत. कंपनीच्या ताळेबंदात (Balance Sheet) काही कमकुवतपणा दिसतो.
भविष्यातील वाटचाल
WeWork India Management साठी Analysits कडे 'Strong Buy' रेटिंग असून सरासरी Target Price ₹887.50 आहे. कंपनीचा महसूल वाढण्याची आणि पुढील आर्थिक वर्षात EPS ₹4.52 राहण्याची अपेक्षा आहे. Smartworks आणि IndiQube चा महसूल पुढील 2-3 वर्षांत 24-26% CAGR ने वाढण्याचा अंदाज आहे.
एकूणच, भारतीय Flexible Workspace Market 2026 पर्यंत सुमारे 100 मिलियन स्क्वेअर फूट आणि 2027 पर्यंत 125 मिलियन स्क्वेअर फूट पर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. Enterprise, GCCs आणि Hybrid Work Models मुळे ही वाढ कायम राहील.