भारताच्या ऑफिस रिअल इस्टेट क्षेत्रात संस्थात्मक गुंतवणुकीत **46%** वाढ होऊन ती **$2.16 बिलियनवर** पोहोचली आहे. मात्र, याउलट निवासी रिअल इस्टेटमधील गुंतवणूक **39%** ने घसरून **$695 मिलियनवर** आली असून विकल्या न गेलेल्या घरांचा साठा चिंतेचा विषय ठरत आहे.
भारतीय रिअल इस्टेट मार्केटमध्ये सध्या दोन टोकाचे चित्र दिसत आहे. एका बाजूला कमर्शियल ऑफिस स्पेससाठी गुंतवणूकदारांची पसंती वाढत आहे, तर दुसरीकडे निवासी प्रकल्पांमध्ये भांडवलाचा ओघ कमी होत आहे. 2026 च्या पहिल्या नऊ महिन्यांच्या आकडेवारीनुसार, ऑफिस मालमत्तेत झालेली $2.16 बिलियनची गुंतवणूक ही गेल्या वर्षीच्या तुलनेत 46% जास्त आहे.
ऑफिस स्पेसची चलती का?
या गुंतवणुकीपैकी 90% पेक्षा जास्त वाटा हा देशांतर्गत गुंतवणूकदारांचा आहे. मल्टिनॅशनल कंपन्या आणि ग्लोबल कॅपॅबिलिटी सेंटर्सकडून (GCCs) ऑफिस स्पेससाठी सातत्याने मागणी असल्याने गुंतवणूकदार या क्षेत्राकडे सुरक्षित आणि स्थिर उत्पन्न देणारा पर्याय म्हणून पाहत आहेत.
निवासी क्षेत्रातील आव्हाने
निवासी प्रकल्पांमधील गुंतवणुकीत 39% ची घसरण होण्याचे मुख्य कारण म्हणजे रिअल इस्टेट कंपन्यांनी आता बाहेरील गुंतवणुकीऐवजी स्वतःच्या अंतर्गत निधीचा (Internal Accruals) वापर करण्यावर भर दिला आहे. व्याजाचे दर आणि घरांच्या विक्रीचा वेग कमी असल्याने कंपन्या सावध पावले उचलत आहेत.
सद्यस्थितीत प्रमुख भारतीय शहरांमध्ये विकल्या न गेलेल्या घरांची संख्या 5,25,000 युनिट्सच्या वर पोहोचली आहे. नवीन प्रकल्पांच्या तुलनेत विक्रीचा वेग कमी असल्याने भविष्यात घरांच्या किमती आणि डेव्हलपर्सच्या मार्जिनवर दबाव येण्याची शक्यता आहे.
इतर क्षेत्रांची स्थिती
रिटेल रिअल इस्टेटमधील गुंतवणूक 78% ने घसरून $85 मिलियनवर आली आहे, तर औद्योगिक आणि लॉजिस्टिक क्षेत्र मात्र तेजीत असून तिथे 15% वाढीसह $371.9 मिलियनची गुंतवणूक झाली आहे. आता गुंतवणूकदारांचे लक्ष निवासी क्षेत्रातील इन्व्हेंटरी आणि सेल्सच्या गुणोत्तरावर असणार आहे.