देशातील सात प्रमुख शहरांमध्ये निवासी मालमत्तेच्या विक्रीत **८%** वार्षिक घट झाली आहे. लक्झरी सेगमेंटमुळे विक्रीच्या मूल्यात मोठा फरक पडला नसला तरी, वाढता इन्व्हेंटरीचा धोका आणि मागणीतील तफावत गुंतवणूकदारांसाठी चिंतेची बाब ठरत आहे.
भारतीय निवासी रिअल इस्टेट मार्केट सध्या एका थंड टप्प्यातून जात असल्याचे स्पष्ट होत आहे. सप्टेंबर २०२६ च्या आकडेवारीनुसार, देशातील सात मोठ्या शहरांमध्ये घरांच्या विक्रीच्या संख्येत वार्षिक ८% घट झाली आहे. गेल्या काही तिमाहीत पाहिलेल्या तेजीनंतर आता मार्केटमध्ये मागणी टिकवून ठेवण्याचे आव्हान निर्माण झाले आहे.
लक्झरी सेगमेंटचा आधार
विक्रीच्या संख्येत घट झाली असली तरी, विक्रीचे एकूण मूल्य केवळ ३% नी कमी झाले आहे. याचे मुख्य कारण म्हणजे लक्झरी आणि प्रीमियम हाऊसिंग सेगमेंटचा झालेला आधार. अनेक मोठ्या लिस्टेड डेव्हलपर्सनी प्रॉफिट मार्जिन वाचवण्यासाठी महागड्या घरांच्या प्रकल्पांवर भर दिला आहे. मात्र, मध्यमवर्गीय ग्राहकांच्या बजेटमधील घरांची मागणी अद्याप मर्यादित असल्याने ही रणनीती आता मर्यादेत अडकताना दिसत आहे.
प्रादेशिक तफावत आणि इन्व्हेंटरीचा धोका
बाजारात सर्वत्र एकाच प्रकारची मंदी नाही. मुंबई मेट्रोपॉलिटन रिजन आणि हैदराबादमध्ये विक्रीत तब्बल २४% ची मोठी घसरण नोंदवण्यात आली आहे. याउलट, नॅशनल कॅपिटल रिजन आणि बेंगळुरूमध्ये परिस्थिती सावरलेली दिसते. ज्या डेव्हलपर्सचे प्रोजेक्ट्स मंदी असलेल्या भागात जास्त आहेत, त्यांच्या कॅश फ्लोवर (Cash Flow) ताण येण्याची शक्यता आहे.
तसेच, इन्व्हेंटरी वाढत असल्याने भांडवल अडकून पडत आहे. जर प्रकल्प विक्रीच्या अपेक्षेप्रमाणे पूर्ण झाले नाहीत, तर त्याचा थेट परिणाम कंपन्यांच्या आर्थिक क्षमतेवर आणि कर्जाच्या हप्त्यांवर होऊ शकतो.
गुंतवणूकदारांसाठी आउटलुक
घर खरेदीच्या किमतींमध्ये होणारी वाढ आता कमी होऊन 'मिड-सिंगल डिजिट' (Mid-single digits) वर स्थिर राहण्याची शक्यता आहे. आर्थिक वातावरण आणि रोजगारातील संथ गतीमुळे घरांच्या किमती आता पूर्वीसारख्या वेगाने वाढणार नाहीत. आता गुंतवणूकदारांनी कंपन्यांचे बुकिंग अपडेट्स आणि कर्ज फेडण्याचे प्लॅन याकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे.