भारतातील रिअल इस्टेट क्षेत्रात प्रायव्हेट इक्विटी (PE) गुंतवणुकीचा ओघ २०२२ च्या पहिल्या सहामाहीत **३३%** ने वाढून **$३.२ अब्ज** (अंदाजे **₹२६,००० कोटी**) पर्यंत पोहोचला आहे. विशेष म्हणजे, यावेळी पारंपरिक ऑफिस स्पेसऐवजी 'डेटा सेंटर्स'मध्ये सर्वाधिक गुंतवणूक झाली आहे.
रिअल इस्टेटमध्ये PE गुंतवणुकीचा नवा उच्चांक
भारतातील रिअल इस्टेट क्षेत्रात प्रायव्हेट इक्विटी (PE) गुंतवणुकीत लक्षणीय वाढ दिसून आली आहे. २०२२ च्या पहिल्या सहामाहीत एकूण गुंतवणुकीने $३.२ अब्ज चा टप्पा ओलांडला आहे, जी मागील वर्षाच्या तुलनेत ३३% अधिक आहे. यातील $२ अब्ज ची गुंतवणूक एकट्या दुसऱ्या तिमाहीत झाली, जी वर्ष-दर-वर्ष २५% ने वाढली आहे. ‘Savills India’ च्या आकडेवारीनुसार, हा कल मजबूत राहिला आहे.
डेटा सेंटर्स ठरले हॉटस्पॉट
२०२२ च्या दुसऱ्या तिमाहीत गुंतवणुकीचे चित्र थोडे बदलले. यावेळी 'डेटा सेंटर्स' हा गुंतवणुकीसाठी सर्वात आकर्षक पर्याय ठरला. एकूण गुंतवणुकीपैकी ३८% हिस्सा डेटा सेंटर्सनी मिळवला. याउलट, पारंपरिक ऑफिस स्पेससाठीच्या गुंतवणुकीचे प्रमाण ३०% राहिले. निवासी (Residential) क्षेत्राला १६% गुंतवणूक मिळाली, तर हॉस्पिटॅलिटी (Hospitality) आणि विद्यार्थी निवास (Student Housing) सारख्या सेगमेंटमध्ये अनुक्रमे ८% आणि ३% गुंतवणूक आकर्षित झाली.
देशांतर्गत विरुद्ध परदेशी भांडवल
गुंतवणूकदारांमध्ये देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय दोन्ही प्रकारचे भांडवल दिसून आले. २०२२ च्या पहिल्या सहामाहीत एकूण प्रायव्हेट इक्विटी फंडिंगपैकी ५१% गुंतवणूक देशांतर्गत गुंतवणूकदारांनी केली. यातील ६८% देशांतर्गत भांडवल मोठ्या शहरांमधील व्यावसायिक ऑफिस प्रॉपर्टीजमध्ये गुंतवले गेले. उर्वरित ४९% गुंतवणूक परदेशी गुंतवणूकदारांकडून आली. अमेरिका आणि कॅनडा येथून आलेल्या भांडवलाने यात मोठा वाटा उचलला, जो एकूण परदेशी गुंतवणुकीच्या ६९% इतका आहे. विशेष म्हणजे, देशांतर्गत गुंतवणूकदारांच्या विपरीत, या आंतरराष्ट्रीय फंडांचा मुख्य भर डेटा सेंटर आणि हॉस्पिटॅलिटी क्षेत्रावर होता.
बाजारासाठी काय अर्थ?
डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चर आणि पर्यायी रिअल इस्टेटकडे वाढलेला कल दर्शवतो की गुंतवणूकदार आता पारंपरिक ऑफिस लीझच्या पलीकडे जाऊन आपल्या पोर्टफोलिओमध्ये विविधता आणू पाहत आहेत. डेटा सेंटर्समधील वाढती गुंतवणूक देशांतर्गत क्लाउड सेवा आणि डिजिटल इन्फ्रास्ट्रक्चरच्या वाढत्या मागणीचे प्रतिबिंब आहे. मात्र, हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की डेटा सेंटर्स आणि हॉस्पिटॅलिटीसारख्या पर्यायी सेगमेंटमध्ये पारंपरिक ऑफिस मालमत्तेच्या तुलनेत जास्त ऑपरेशनल कॉम्प्लेक्सिटी, लांब कालावधी आणि विशिष्ट नियामक आवश्यकता असू शकतात. या गुंतवणुकीचे भविष्य हे प्रकल्पांचे यशस्वी कार्यान्वयन आणि भारतातील डिजिटल वापराच्या वाढीवर अवलंबून राहील.