दक्षिण भारतातील रिअल इस्टेटमध्ये 'मोठी बातमी'! हैदराबादची 'व्हॅल्यू फॉर स्पेस' तर बंगळूरची 'ग्रोथ' स्ट्रॅटेजी.

दक्षिण भारतातील लक्झरी घरांचे मार्केट विभागले

दक्षिण भारतातील अल्ट्रा-लक्झरी घरांचे मार्केट दोन वेगळ्या वाटांवर विभागले जात आहे, ज्याचे नेतृत्व हैदराबाद आणि बंगळूर करत आहेत. हैदराबाद मोठ्या घरांना स्पर्धात्मक किमतीत ऑफर करून विक्री मूल्य आणि व्हॉल्यूममध्ये (volume) आघाडीवर आहे. दुसरीकडे, बंगळूर नवीन लक्झरी क्षेत्रे वेगाने विकसित करत असून, अल्पकालीन वाढीची क्षमता दर्शवत आहे. भारतातील लक्झरी रिअल इस्टेटमध्ये ही एक मोठी प्रवृत्ती दर्शवते, जिथे संपत्ती आणि बदलत्या जीवनशैलीमुळे प्रीमियम घरांची मागणी वाढत आहे, परंतु शहरे वेगवेगळ्या रणनीती वापरत आहेत.

व्हॅल्यू आणि स्पेस: हैदराबादचा फायदा

हैदराबादचे अल्ट्रा-लक्झरी घरांमध्ये आघाडीवर असण्याचे मुख्य कारण म्हणजे 'व्हॅल्यू फॉर स्पेस' (value-for-space) चा फायदा. ₹10 कोटींमध्ये, बंगळूरमधील 3,930 चौरस फूट तुलनेत हैदराबादमध्ये सुमारे 6,210 चौरस फूट जागा मिळते. यामुळे हैदराबादचे मार्केट FY22 मधील ₹2,447 कोटींवरून ₹8,562 कोटींपर्यंत 3.5 पटीने वाढले आहे. हैदराबादमधील 57% डील 8,000 चौरस फुटांपेक्षा मोठ्या अपार्टमेंट्ससाठी होत्या. ₹1,957 कोटींच्या विक्रीसह, बंगळूर खरेदीदारांना वेगवान युनिट विक्री वाढ (52% वर्षानुवर्षे) आणि उत्तर-पश्चिम कॉरिडॉरसारख्या नवीन लक्झरी क्षेत्रांद्वारे आकर्षित करत आहे. हैदराबादच्या कमी प्रति-चौरस फूट किमती बंगळूरच्या प्रस्थापित मार्केटपेक्षा अधिक सुलभ प्रवेश बिंदू देतात.

वाढीचे मार्ग आणि किमतींचे ट्रेंड

युनिट विक्रीच्या बाबतीत बंगळूर हे अधिक वेगाने वाढणारे मार्केट आहे. नवीन लक्झरी कॉरिडॉरमुळे FY25 मध्ये 84 युनिट्सवरून FY26 मध्ये 128 युनिट्सपर्यंत वाढ झाली आहे. येथील परिपक्व IT क्षेत्र आणि मजबूत मागणी स्थिर वाढीचे संकेत देतात. हैदराबादमध्ये लक्षणीय विस्तार झाला आहे, काही भागांमध्ये किमती वार्षिक 9-12% पर्यंत वाढल्या आहेत, ज्या बंगळूरच्या 8-10% पेक्षा जास्त आहेत. ऐतिहासिकदृष्ट्या, हैदराबादच्या मार्केटमध्ये किमतींवर नियंत्रण आणि भरपूर जमीन असल्याने मोठ्या घरांच्या विकासाला वाव मिळाला आहे. यामुळे अशी परिस्थिती निर्माण झाली आहे जिथे हैदराबाद कमी बेसवरून (lower base) अधिक वाढीची क्षमता देते, तर बंगळूर मार्केटची परिपक्वता आणि स्थिर भाड्याचे उत्पन्न (rental income) प्रदान करते. एकूणच, भारताच्या लक्झरी गृहनिर्माण मार्केटचे मूल्य 2026 मध्ये अंदाजे $64.21 अब्ज आहे आणि 2031 पर्यंत $107.99 अब्ज पर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज आहे, जो 10.95% च्या CAGR (चक्रवाढ वार्षिक वाढ दर) दराने वाढत आहे.

संभाव्य धोके आणि बदलती मागणी

तथापि, काही धोके (risks) देखील आहेत. हैदराबादचा वेगवान विस्तार काही भागांमध्ये अतिरिक्त पुरवठा (oversupply) निर्माण करू शकतो, जी CY'25 मध्ये विक्री व्हॉल्यूम वाढीतील किंचित मंदीने (slowdown) अधोरेखित केली आहे. बंगळूरच्या उच्च मालमत्ता किमती आणि राहणीमानाचा खर्च (cost of living) देखील खरेदीदारांना परावृत्त करू शकतो. विश्लेषकांना FY27 मध्ये लक्झरी गृहनिर्माण बाजारात मंदीची अपेक्षा आहे, जिथे 56% हाय नेट वर्थ इंडिव्हिज्युअल्स (High Net Worth Individuals) मंदीचा कल (cooling trend) अपेक्षित करत आहेत. व्याज दर आणि महागाईसारखे मॅक्रोइकॉनॉमिक घटक (macroeconomic factors) परवडण्यावर (affordability) परिणाम करू शकतात, जरी वाढती उत्पन्न (incomes) सध्या लक्झरी मागणीला समर्थन देत आहे. मागणी देखील बदलत आहे; अपार्टमेंट्स लोकप्रिय असले तरी, गोपनीयता आणि जागेच्या शोधात असलेल्या खरेदीदारांमुळे व्हिला आणि स्वतंत्र घरे वेगाने वाढत आहेत (11.20% CAGR).

भविष्यातील दृष्टिकोन: मंदीतही वाढ

भारताचे लक्झरी रिअल इस्टेट मार्केट आर्थिक विस्तार आणि हाय नेट वर्थ इंडिव्हिज्युअल्सच्या वाढत्या संख्येमुळे वाढत राहण्याची शक्यता आहे. एकूण मार्केट वाढीच्या बावजूद, लक्झरी सेगमेंटमध्ये नजीकच्या भविष्यात मंदी दिसू शकते, जिथे काही श्रीमंत गुंतवणूकदार FY27 मध्ये परिस्थिती सामान्य होण्याची अपेक्षा करत आहेत. विकासक गुणवत्ता, जीवनशैली वैशिष्ट्ये आणि मूल्यावर लक्ष केंद्रित करत आहेत. गुंतवणूकदारांसाठी, हैदराबाद कमी प्रवेश किमती (entry prices) आणि विस्ताराच्या संधींसह मजबूत वाढीची क्षमता देते, तर बंगळूर आपल्या परिपक्व मार्केट आणि उच्च भाड्याच्या उत्पन्नामुळे आकर्षक आहे. प्रीमियम घरांसाठी असलेली सातत्यपूर्ण मागणी आणि मोठ्या लिव्हिंग स्पेसला प्राधान्य यामुळे या क्षेत्राची एकूण ताकद टिकून आहे.