**125-किमी** लांबीचा ऋषिकेश-कर्णप्रयाग रेल्वे प्रकल्प हा गढवाल हिमालयातील कनेक्टिव्हिटीसाठी महत्त्वाचा आहे. धोरणात्मक सुरक्षा आणि पर्यटनासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाचा असला तरी, येथील भौगोलिक जटिलतेमुळे प्रकल्पाचा खर्च आणि वेळेबाबत गुंतवणूकदारांमध्ये मोठी उत्सुकता आहे.
ऋषिकेश आणि कर्णप्रयागला जोडणारा 125-किमी लांबीचा हा रेल्वे मार्ग भारतातील सर्वात महत्त्वाकांक्षी पायाभूत सुविधा प्रकल्पांपैकी एक आहे. Rail Vikas Nigam Limited (RVNL) च्या नेतृत्वाखाली हा प्रकल्प गढवाल हिमालयात सर्व ऋतूंमध्ये सुरू राहणारी कनेक्टिव्हिटी प्रदान करण्यासाठी उभारला जात आहे. बद्रीनाथ आणि केदारनाथला भेट देणाऱ्या लाखो भाविकांसाठी आणि भारत-चीन सीमेजवळील लॉजिस्टिकसाठी हा मार्ग अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
इंजिनिअरिंगमधील मोठे आव्हान
या प्रकल्पाचे 83 टक्के काम जमिनीच्या खालून (Subterranean) होणार आहे. यात 28 बोगदे आणि 57 पूल बांधण्याचे मोठे काम समाविष्ट आहे. जमिनीवरील भूस्खलन आणि अस्थिर भौगोलिक परिस्थिती टाळण्यासाठी हे भूमिगत डिझाइन तांत्रिकदृष्ट्या गरजेचे ठरले आहे. मात्र, अशा दुर्गम भागात टनेल बोरिंग मशीनचा वापर आणि कठीण खडकांमधील काम करणे ही इंजिनिअरिंगसाठी मोठी परीक्षा आहे.
गुंतवणूकदारांसाठी काय आहे महत्त्वाचे?
पायाभूत सुविधा क्षेत्रातील कंपन्यांसाठी हा प्रकल्प एक मोठा कॅपिटल आऊटले आहे. दुर्गम भागातील बांधकामांमध्ये वेळेचे विलंब आणि वाढणारा खर्च (Cost Overruns) हे सामान्य धोके असतात. जमिनीची हालचाल आणि तांत्रिक अडचणी यामुळे प्रकल्पाच्या वेळेपत्रकावर परिणाम होऊ शकतो, ज्याचा थेट फटका संबंधित कंपन्यांच्या मार्जिनवर बसू शकतो.
भागधारकांनी या प्रकल्पाच्या प्रगतीवर बारीक लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे. विशेषतः बोगद्यांचे काम पूर्ण होण्याचे टप्पे (Tunnel Breakthroughs) आणि कंपनीच्या व्यवस्थापनाकडून मिळणारी अधिकृत माहिती, यावरच या प्रकल्पाचे यश आणि भविष्यातील नफा अवलंबून असेल.