भारताचा महत्त्वाकांक्षी Mumbai-Ahmedabad High-Speed Rail प्रकल्प आता अंतिम टप्प्यात पोहोचला असून प्रकल्पाचा खर्च **₹2.1 लाख कोटींवर** पोहोचला आहे. या रेल्वे प्रकल्पाचे इंजिन आता BEML साठी फायदेशीर ठरत असून कंपनीला **₹5,400 कोटींची** ऑर्डर मिळाली आहे.
मुंबई-अहमदाबाद हाय-स्पीड रेल (MAHSR) प्रकल्प आता बांधकामाच्या अंतिम टप्प्यात प्रवेश करत आहे. ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत या प्रकल्पाने महत्त्वाचे टप्पे गाठले असून, वडोदरा येथे दिल्ली-मुंबई मेन लाईनवर १४ पोर्टल बीम्स पूर्ण करण्यात आले आहेत. मात्र, या भव्य प्रकल्पाचा खर्च सुरुवातीच्या ₹1.1 लाख कोटींच्या बजेटच्या दुप्पट म्हणजेच ₹2.1 लाख कोटींवर गेला आहे, ज्यामुळे आर्थिक दबावाबाबत चर्चा सुरू आहे.
BEML ची महत्त्वाची भूमिका
या प्रकल्पामुळे देशांतर्गत उत्पादनाला चालना मिळत आहे. BEML ने National High Speed Rail Corporation (NHSRCL) कडून ₹5,400 कोटींची मोठी ऑर्डर मिळवली आहे. ही ऑर्डर हाय-स्पीड रोलिंग स्टॉकच्या पुरवठा आणि देखभालीसाठी आहे. कंपनीच्या Q1 FY27 च्या निकालानुसार, त्यांच्या महसुलात २९.३% वाढ झाली असून, कंपनी आता हाय-स्पीड रेल्वे तंत्रज्ञानाकडे मोठ्या आशेने पाहत आहे.
हायब्रीड तंत्रज्ञानाचे आव्हान
हा प्रकल्प जपानी शिंकानसेन (Shinkansen) पायाभूत सुविधांवर आधारित असला तरी, सप्लाय चेनमधील अडथळे टाळण्यासाठी यात युरोपियन सिग्नलिंग तंत्रज्ञानाचाही वापर केला जात आहे. हे 'हायब्रीड मॉडेल' तांत्रिकदृष्ट्या आव्हानात्मक आहे. भविष्यातील दिल्ली-वाराणसी आणि चेन्नई-म्हैसूर सारख्या मार्गांसाठी हे एक महत्त्वाचे 'प्रूफ-ऑफ-कॉन्सेप्ट' ठरणार आहे.
अंमलबजावणीतील जोखीम
प्रकल्प वेळेवर पूर्ण होण्याबाबत काही शंका आहेत. सुरत-बिलीमोरा दरम्यानची सेवा ऑगस्ट २०२७ पर्यंत सुरू करण्याचे लक्ष्य असले तरी, पूर्ण ५०८ किमी नेटवर्कसाठी २०२९-२०३० पर्यंत वाट पाहावी लागू शकते. खर्च वाढणे आणि तांत्रिक गुंतागुंत यांमुळे शेअरहोल्डर्ससाठी हा प्रकल्प दीर्घकालीन देखरेखीचा विषय ठरला आहे.