ऑक्टोबर २०२६ मध्ये Indian Railways ने विक्रमी **१४५.०७ दशलक्ष टन** मालवाहतूक करून इतिहास रचला आहे. मागील वर्षीच्या तुलनेत ही वाढ **८.३२%** इतकी असून, वाढती मागणी उद्योगांच्या आरोग्याचा शुभसंकेत मानली जात आहे.
भारतीय रेल्वेने ऑक्टोबर २०२६ मध्ये मालवाहतुकीचा आतापर्यंतचा उच्चांक गाठला आहे. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये झालेल्या १३३.९३ दशलक्ष टन वाहतुकीच्या तुलनेत यावेळी १४५.०७ दशलक्ष टन माल वाहतूक झाली आहे. चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या सात महिन्यांचा विचार करता, रेल्वेने एकूण ९७८.७८ दशलक्ष टन माल वाहून नेला आहे, जो गेल्या वर्षाच्या याच काळातील कामगिरीपेक्षा ४.६७% अधिक आहे.
वाढीचे मुख्य कारण काय?
या विक्रमी कामगिरीमागे अन्नधान्य आणि कोळशाच्या वाढत्या मागणीचा मोठा वाटा आहे. अन्नधान्याच्या वाहतुकीत २६.३% इतकी मोठी वाढ नोंदवण्यात आली आहे. तसेच, वीज निर्मितीसाठी आवश्यक असलेल्या कोळशाची वाहतूकही वेगाने होत असून, रोजच्या रेक (rake) फ्रिक्वेन्सीमध्ये मागील वर्षाच्या तुलनेत १९.५% वाढ झाली आहे. यासोबतच रेल्वेच्या प्रवासी संख्येतही वाढ दिसून आली आहे; ऑक्टोबरमध्ये ६४.७२ कोटी प्रवाशांनी प्रवास केला, जो मागील वर्षीच्या ६३.५२ कोटींपेक्षा जास्त आहे.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात घ्यावे?
जरी Indian Railways स्वतः शेअर बाजारात लिस्टेड नसली, तरी या आकडेवारीवरून IRFC (Indian Railway Finance Corporation) आणि IRCTC (Indian Railway Catering and Tourism Corporation) सारख्या कंपन्यांच्या कामगिरीचे अंदाज बांधता येतात.
मात्र, रेल्वेसमोरील आव्हानेही कायम आहेत. रेल्वेचा ऑपरेटिंग रेशिओ ९८% च्या आसपास राहिल्याने नफ्याचे प्रमाण मर्यादित राहते. तसेच, कोळशावर अवलंबून असलेले उत्पन्न आणि पायाभूत सुविधांच्या विस्तारासाठी घेतलेले कर्ज ही दीर्घकालीन आर्थिक नियोजनातील महत्त्वाची आव्हाने आहेत. आगामी काळात मालवाहतुकीचा हा वेग टिकून राहतो का, यावर औद्योगिक विकासाचे भविष्य अवलंबून असेल.