Central Railway ने चालू आर्थिक वर्षाच्या पहिल्या सहामाहीत भंगार विक्रीतून **₹323.50 कोटींचा** महसूल मिळवला आहे. 'Zero Scrap Mission' अंतर्गत राबवण्यात आलेल्या या मोहिमेमुळे केवळ रेल्वेच्या जागेचा वापर सुधारला नाही, तर नॉन-फेअर रेव्हेन्यूमध्येही मोठी भर पडली आहे.
भंगारातून प्रगतीची वाट
Central Railway ने भारतीय रेल्वे नेटवर्कमध्ये अव्वल स्थान पटकावत एप्रिल ते सप्टेंबर 2026 या कालावधीत ₹323.50 कोटींची कमाई केली आहे. जुन्या आणि वापरात नसलेल्या साहित्याची विल्हेवाट लावण्याच्या पद्धतशीर मोहिमेमुळे रेल्वेची कार्यक्षमता वाढण्यासोबतच यार्ड आणि वर्कशॉप्समधील जागाही मोकळी झाली आहे.
मोहिमेचा आवाका
'Zero Scrap Mission' आणि 'Swachhata Hi Seva' मोहिमेचा हा एक भाग आहे. या सहा महिन्यांत रेल्वेने अंदाजे 30,000 मेट्रिक टन ट्रॅक मटेरियल आणि 1.72 लाख जुने स्लीपर्स विकले आहेत. याव्यतिरिक्त 23 लोकोमोटिव्ह, 62 कोचेस आणि 70 वॅगन्स ची यशस्वीरीत्या विल्हेवाट लावण्यात आली आहे. इतकेच नाही तर ई-कचऱ्यातूनही रेल्वेला ₹1.11 कोटींहून अधिक रक्कम मिळाली आहे.
विभागांनुसार कामगिरी
या मोहिमेत भुसावळ विभागाने सर्वाधिक ₹57.27 कोटींचा वाटा उचलला आहे, तर मुंबई विभाग ₹52.08 कोटींसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. याशिवाय पुणे आणि नागपूर विभागाने अनुक्रमे ₹47.55 कोटी आणि ₹46.08 कोटींची कमाई केली आहे. सोलापूर विभागाने ₹14.69 कोटींचा महसूल जमा केला आहे.
आर्थिक परिणाम आणि भविष्यातील आव्हाने
रेल्वेसाठी हा 'नॉन-फेअर रेव्हेन्यू'चा मोठा स्रोत ठरत आहे. तिकिटांच्या दरांवर अवलंबून न राहता उत्पन्नाचे पर्यायी मार्ग शोधल्यामुळे रेल्वेच्या आर्थिक आरोग्यावर सकारात्मक परिणाम होत आहे. मात्र, ही कमाई धातूच्या जागतिक बाजारभावावर अवलंबून असल्याने भविष्यात चढ-उतार होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. तसेच, भविष्यात उपलब्ध असलेला भंगार मर्यादित असल्याने, हा वेग कायम राखणे रेल्वे प्रशासनासमोर एक मोठे आव्हान असणार आहे.