ITR Filing: आयकर नोटीस टाळा! जूनच्या मध्यापर्यंत थांबा, कारण...

डेटा सिंकचा गोंधळ (Synchronization Gap)

आयकर भरायची घाई अनेकांना असते, पण प्रत्यक्षात डेटा प्रोसेसिंगला वेळ लागतो. आयकर विभागाची फाईलिंग प्रणाली तयार असली तरी, तिला बँका आणि ब्रोकरेज फर्म्सकडून येणाऱ्या माहितीवर अवलंबून राहावे लागते. या संस्थांना मे महिन्याच्या अखेरपर्यंत त्यांच्या Specific Financial Transactions (SFT) ची माहिती द्यावी लागते. यामुळे जूनच्या सुरुवातीला एक डेटा व्हॅक्यूम (Data Vacuum) तयार होतो, कारण विभागाला ही माहिती गोळा करून AIS मध्ये अपडेट करण्यासाठी अतिरिक्त वेळ लागतो.

लवकर फाईल करण्याचे तोटे

ज्यांचे आर्थिक व्यवहार अनेक ठिकाणी पसरलेले आहेत, त्यांच्यासाठी जूनच्या मध्यापूर्वी ITR भरणे म्हणजे चुकांना आमंत्रण देणे. जेव्हा तुम्ही विभागाकडे SFT डेटा पूर्णपणे जमा होण्यापूर्वी रिटर्न भरता, तेव्हा अनेकदा ऑटोमेटेड सिस्टीममध्ये (Automated System) विसंगती (Mismatch) आढळून येते. यामुळे सामान्य गुंतवणूकदारांना आयकर विभागाकडून चौकशीच्या नोटिसा (Inquiries) येण्याचा धोका वाढतो. सिस्टीम स्वतःच्या माहितीची तुलना थर्ड-पार्टी रेकॉर्डशी (Third-party Records) करते आणि यात तफावत आढळल्यास समस्या निर्माण होते.

पगाराचा प्रश्न (Form 16 Dilemma)

SFT डेटा व्यतिरिक्त, फॉर्म १६ (Form 16) वेळेवर मिळणे हा देखील एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे. कंपन्या साधारणपणे जूनच्या मध्यापर्यंत कर्मचाऱ्यांना हा TDS (Tax Deducted at Source) चा तपशील देतात. फॉर्म १६ मिळण्यापूर्वीच रिटर्न भरल्यास, जर कंपनीने वर्षाच्या शेवटी TDS किंवा इतर देयकांमध्ये काही बदल केले असतील, तर जुन्या माहितीमुळे विसंगती निर्माण होऊ शकते. यामुळे नंतर सुधारित रिटर्न (Revised Returns) भरण्याची कटकट उद्भवते.

कधी लगेच फाईल करावे?

तरीही, काही परिस्थितींमध्ये लगेच ITR भरणे योग्य ठरू शकते. ज्यांचे उत्पन्न केवळ पगारावर अवलंबून आहे आणि ज्यांनी आपला AIS तपासला आहे, त्यांना थांबण्याची गरज नाही. तसेच, ज्यांना व्हिसा (Visa) किंवा मोठे कर्ज (Loan) यांसारख्या तातडीच्या कामांसाठी ITR ची गरज आहे, ते सर्व कागदपत्रे तपासून लगेच फाईल करू शकतात. पण अशा वेळी सर्व माहिती अचूक आणि अद्ययावत (Up-to-date) असल्याची खात्री करणे ही करदात्याची जबाबदारी असते.