मोठमोठे गुंतवणूकदार शेअर बाजारातील आपल्या कमाईतून 'इन्कम फ्लोर' (Income Floor) तयार करतात. यासाठी ते डेट इन्स्ट्रुमेंट्सचा वापर करून आपला मुख्य भांडवली निधी सुरक्षित ठेवतात आणि बाजारातील चढ-उतारांचा मानसिक ताण कमी करतात.
अनेक रिटेल गुंतवणूकदारांना डेट इन्स्ट्रुमेंट्स किंवा फिक्स्ड डिपॉझिट्स हे केवळ कमी परतावा देणारे आणि निवृत्त लोकांसाठीचे पर्याय वाटतात. मात्र, हुशार गुंतवणूकदार या साधनांचा वापर आपल्या मूळ भांडवलाला संरक्षण देण्यासाठी करतात. यातील मुख्य ध्येय म्हणजे एका अशा 'इन्कम फ्लोर'ची निर्मिती करणे, ज्यामुळे घराचा दैनंदिन खर्च त्यातून मिळणाऱ्या व्याजातून भागेल आणि तुमचे मुख्य भांडवल (Principal Capital) कधीही खर्च होणार नाही.
'प्रॉफिट हार्वेस्टिंग'ची जादू
जेव्हा शेअर बाजार तेजीत असतो आणि गुंतवणुकीतून मोठा नफा मिळतो, तेव्हा हे गुंतवणूकदार तो नफा काढून फिक्स्ड-इनकम पर्यायांमध्ये वळवतात. यामुळे त्यांचे 'मार्केट मनी' आणि 'बेस कॅपिटल' वेगळे राहते. जर भविष्यात बाजारात मोठी घसरण झाली, तर त्यांना घरखर्चासाठी आपले शेअर्स तोट्यात विकण्याची गरज पडत नाही, कारण त्यांचा उदरनिर्वाह सुरक्षित व्याजावर चालत असतो.
टॅक्स आणि परतावा व्यवस्थापन
भारतीय संदर्भात, गुंतवणूकदार अशा पर्यायांना पसंती देतात जिथे कर सवलत मिळते. उदा. PPF आणि SSY सारख्या योजनांमध्ये EEE (Exempt-Exempt-Exempt) टॅक्स स्टेटसचा फायदा मिळतो. मात्र, केवळ सुरक्षिततेकडे पाहून चालत नाही, तर महागाईचा दरही लक्षात घ्यावा लागतो.
जोखमींकडे दुर्लक्ष नको
डेट इन्स्ट्रुमेंट्स सुरक्षित असले तरी, त्यांना इंटरेस्ट रेट रिस्क आणि इन्फ्लेशन रिस्क असते. महागाई वाढल्यास तुमच्या परताव्याची क्रयशक्ती कमी होऊ शकते. शिवाय, व्याजदर वाढल्यास बाँडच्या किमतीवर परिणाम होतो. त्यामुळे, पोर्टफोलिओमध्ये इक्विटी आणि डेटचा योग्य समतोल राखणे हीच दीर्घकालीन संपत्ती टिकवण्याची गुरुकिल्ली आहे.