एका चार्टर्ड अकाउंटंटने सांगितलेला किस्सा सध्या व्हायरल होत आहे. यामध्ये, कोट्यवधी रुपये वार्षिक उत्पन्न असलेला एक व्यावसायिक ₹15,000 चा इनकम टॅक्स भरण्यासाठीसुद्धा अडचणीत आला. ही घटना 'असेट-रिच पण कॅश-पुअर' (asset-rich but cash-poor) असण्याचा धोका दर्शवते.
Detailed Coverage
कोट्यधीशही सापडला आर्थिक गर्तेत
अलीकडेच एका चार्टर्ड अकाउंटंटने (Chartered Accountant) सोशल मीडियावर एक धक्कादायक किस्सा सांगितला, जो अनेकांसाठी विचार करायला लावणारा आहे. एक व्यावसायिक जो सलग पाच वर्षे वर्षाला ₹1 कोटींहून अधिक कमावत आहे, त्याला केवळ ₹15,000 चा आयकर (Income Tax) भरण्यासाठी संघर्ष करावा लागला.
'असेट-रिच पण कॅश-पुअर' म्हणजे काय?
अनेकदा जास्त उत्पन्न (High Income) असलेले लोक 'असेट-रिच पण कॅश-पुअर' (asset-rich but cash-poor) च्या सापळ्यात अडकतात. या व्यक्तीनेसुद्धा मोठी गुंतवणूक स्थावर मालमत्तेत (Real Estate Assets) केली होती, ज्यात दोन प्रॉपर्टीज अजून निर्माणाधीन आहेत. जेव्हा उत्पन्नाचा मोठा भाग दीर्घकालीन गुंतवणुकीत किंवा कर्जाच्या हप्त्यांमध्ये (Loan Repayments) गुंतलेला असतो, तेव्हा हातात रोख रक्कम (Liquid Cash) कमी पडते. त्यामुळे, कागदोपत्री नेट वर्थ (Net Worth) जास्त असूनही, टॅक्स भरणे किंवा आपत्कालीन गरजा भागवण्यासाठी पैसे उपलब्ध नसतात.
जास्त कमाईसाठी अधिक नियोजन का आवश्यक?
आर्थिक आरोग्य (Financial Health) आणि जास्त कमाई क्षमता या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. जेव्हा सगळे उत्पन्न जीवनशैली किंवा कर्जाचे हप्ते भरण्यातच खर्च होते, तेव्हा अनपेक्षित खर्चांसाठी कोणतीही तरतूद राहत नाही. अशा परिस्थितीत टॅक्स भरण्यासाठी कर्ज काढणे हे आर्थिक नियोजनातील (Financial Planning) मोठी चूक दर्शवते. त्यामुळे, उत्पन्न कितीही असो, 6 ते 12 महिन्यांच्या खर्चाएवढा आपत्कालीन निधी (Emergency Fund) असणे अत्यावश्यक आहे.
पैशाचे व्यवस्थापन कसे करावे?
गुंतवणूकदार आणि व्यावसायिकांसाठी आर्थिक सुरक्षिततेची गुरुकिल्ली म्हणजे केवळ एकूण पगाराचा किंवा मालमत्तेचा हिशोब ठेवणे पुरेसे नाही. त्यासाठी तीन गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत:
- कर्जाचे नियोजन: महिन्याच्या पगारातून कर्जाचे हप्ते परवडणाऱ्या मर्यादेत ठेवावेत.
- टॅक्स फंड: वार्षिक करांसाठी एक वेगळा निधी (Tax Savings Fund) तयार ठेवावा, जेणेकरून ऐनवेळी अडचण येणार नाही.
- लिक्विड गुंतवणूक: पोर्टफोलिओचा काही भाग बचत खाते (Savings Account), लिक्विड म्युच्युअल फंड (Liquid Mutual Funds) किंवा अल्प-मुदतीच्या ठेवींसारख्या (Short-term Deposits) ठिकाणी ठेवावा, जेणेकरून गरज पडल्यास ते त्वरित वापरता येतील. या गोष्टींवर लक्ष ठेवल्यास, जास्त उत्पन्न असूनही छोट्या आर्थिक जबाबदाऱ्या पूर्ण न करण्याचा ताण टाळता येतो.