एआय (AI) टूल्स माहिती मिळवण्यासाठी सोयीस्कर वाटत असले, तरी आर्थिक निर्णयांसाठी त्यावर अवलंबून राहणे धोक्याचे ठरू शकते. डेटा प्रायव्हसी, कायदेशीर जबाबदारी आणि फ्रॉडचा धोका लक्षात घेता, सेबी (SEBI) आणि सायबर सुरक्षा यंत्रणांनी गुंतवणूकदारांना सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे.
आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सचा (AI) वापर दैनंदिन आर्थिक कामांमध्ये वेगाने वाढत आहे, परंतु रिटेल गुंतवणूकदारांसाठी हे तंत्रज्ञान जितके सोपे वाटते, तितकेच ते जोखमीचेही आहे. एआय टूल्स माहिती गोळा करण्यासाठी उत्तम असले तरी, त्यांना मानवी समज किंवा कायदेशीर जबाबदारीची जाणीव नसते.
जबाबदारी आणि प्रायव्हसीची समस्या
एखादा अधिकृत आर्थिक सल्लागार नियमांना बांधील असतो आणि त्यांच्या सल्ल्याची कायदेशीर जबाबदारी असते. मात्र, एआय मॉडेल्सना कोणताही परवाना नसतो आणि चुकीच्या सल्ल्यामुळे होणाऱ्या आर्थिक नुकसानीला ते जबाबदार धरले जाऊ शकत नाहीत. अनेक गुंतवणूकदार अनावधानाने आपली महत्त्वाची माहिती, जसे की पॅन (PAN) नंबर किंवा बँक स्टेटमेंट चॅटबॉट्सना देतात. यामुळे डेटा चोरीचा आणि सायबर फ्रॉडचा धोका वाढतो.
अल्गोरिदमिक चुकांचा धोका
आर्थिक निर्णय हे टॅक्स ब्रॅकेट्स, बदलणारे नियम आणि वैयक्तिक जोखीम यावर आधारित असतात. एआय मॉडेल्स अनेकदा 'हॅल्युसिनेशन'चा अनुभव घेतात, जिथे ते अत्यंत आत्मविश्वासाने चुकीची किंवा जुनी माहिती देतात. कर आकारणी किंवा गुंतवणुकीच्या नियमांमध्ये होणारे बदल एआयला समजणे कठीण असते, ज्यामुळे तुमचे मोठे नुकसान होऊ शकते.
वाढते सायबर धोके
इंडियन कॉम्प्युटर इमर्जन्सी रिस्पॉन्स टीम (CERT-In) ने एआय-आधारित फ्रॉडबद्दल इशारा दिला आहे. डीपफेक आणि फिशिंगद्वारे गुंतवणूकदारांना फसवले जात आहे. एआयचा वापर फक्त माहिती गोळा करण्यासाठी 'रिसर्च असिस्टंट' म्हणून करा, मात्र गुंतवणुकीचा अंतिम निर्णय घेताना अधिकृत दस्तऐवज आणि तज्ज्ञांचा सल्ला घेणेच हिताचे ठरेल.