सध्या सोशल मीडियावर एका टेक प्रोफेशनलकडून जोडीदाराच्या मदतीने लवकर निवृत्ती घेण्याच्या प्लॅनची (Early Retirement Plan) चर्चा रंगली आहे. यावर आर्थिक सल्लागार (Financial Planners) मात्र काही मोठे धोके आणि अनिश्चितता असल्याचे सांगत आहेत.
लग्नाच्या प्लॅनमध्ये पैशांचा खेळ?
बंगळूरमधील एका टेक प्रोफेशनलने लवकर निवृत्ती (Early Retirement) घेण्यासाठी जोडीदाराच्या आर्थिक मदतीची अपेक्षा व्यक्त केली आहे. 'फायनान्शियल इंडिपेंडन्स, रिटायर अर्ली' (FIRE) या चळवळीमुळे अनेकजण प्रेरित आहेत. मात्र, निवृत्तीसाठी साथीदाराच्या कमाईवर अवलंबून राहणे आर्थिक तज्ञांसाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे.
आर्थिक सल्लागारांचा इशारा
आर्थिक सल्लागार (Financial Advisors) स्पष्ट करतात की, लग्नासारखे मोठे निर्णय केवळ आर्थिक उद्दिष्टांवर आधारित ठेवणं अत्यंत धोकादायक ठरू शकतं. साथीदाराच्या कमाईवर अवलंबून राहिल्यास नोकरी गमावणे, करिअरमधील बदल किंवा कौटुंबिक जबाबदाऱ्या यांसारख्या गोष्टींमुळे अडचणी येऊ शकतात. खरं तर, आर्थिक स्वातंत्र्य (Financial Independence) हे स्वतःच्या प्रयत्नांवर साधायचे ध्येय आहे, दुसऱ्याच्या कमाईवर अवलंबून राहणे या स्वातंत्र्यालाच धोका पोहोचवू शकते.
करिअर बदलाचे धोके
स्थिर IT क्षेत्रातील नोकरी सोडून फिल्ममेकिंगसारख्या अनिश्चित क्षेत्रात जाण्याचा निर्णयही तज्ञांसाठी चिंतेचा विषय आहे. कॉर्पोरेट नोकरीप्रमाणे इथे नियमित उत्पन्न नसते. त्यामुळे निवृत्तीसाठी जमवलेल्या पैशांवर (Retirement Corpus) मोठा दबाव येऊ शकतो, विशेषतः जर उत्पन्न कमी काळ किंवा अजिबात मिळाले नाही.
महागाई आणि खर्चाचा अंदाज
निवृत्तीसाठी लागणाऱ्या पैशांची (Corpus) गणना करताना महागाई (Inflation) आणि बदलत्या जीवनशैलीचा विचार करणे आवश्यक आहे. सध्याच्या अंदाजानुसार जोडप्यासाठी पुरेशी वाटणारी रक्कम, चार जणांच्या कुटुंबासाठी आरोग्यसेवा, शिक्षण आणि अचानक येणाऱ्या खर्चांमुळे कमी पडू शकते. सिस्टिमॅटिक विथड्रॉवल प्लॅन (SWP) किंवा बॉन्ड्ससारख्या फिक्स्ड-इन्कम स्ट्रॅटेजीसाठी मोठी मूळ रक्कम (Capital Base) लागते. जर जमा केलेली रक्कम कमी पडली, तर दीर्घकाळ ब्रेक घेतल्यानंतर पुन्हा नोकरी शोधणे कठीण होऊ शकते.
वैयक्तिक आर्थिक लवचिकता महत्त्वाची
गुंतवणूकदार आणि लवकर निवृत्तीचे नियोजन करणाऱ्यांनी स्वतःच्या आर्थिक लवचिकतेवर (Financial Resilience) लक्ष केंद्रित केले पाहिजे. यामध्ये आपत्कालीन वैद्यकीय परिस्थिती किंवा बाजारातील मंदीसारख्या वाईट परिस्थितीचा अंदाज घेऊन वास्तववादी बजेट (Realistic Budget) तयार करणे महत्त्वाचे आहे. केवळ दुहेरी उत्पन्नावर (Dual-Income) अवलंबून राहणे योग्य नाही. लवकर निवृत्ती हे ध्येय असू शकते, परंतु ते स्वतःच्या क्षमतेवर, विविध उत्पन्न स्रोतांवर आणि दीर्घकालीन जबाबदाऱ्यांच्या वास्तववादी अंदाजांवर आधारित असले पाहिजे, केवळ बाह्य आर्थिक घटकांवर अवलंबून नसावे.
