भारतीय फिनटेक प्लॅटफॉर्मद्वारे US स्टॉक मार्केटमध्ये गुंतवणूक करणे सोपे झाले असले, तरी अलीकडच्या सुरक्षा घटनांनी गुंतवणूकदारांच्या चिंतेत भर घातली आहे. खाते हॅक होण्यापासून ते 'ऑम्निबस अकाउंट्स'च्या गुंतागुंतीपर्यंत अनेक धोके आता समोर आले आहेत.
Stockal (आताचे Borderless) सारख्या प्लॅटफॉर्मवरील अनधिकृत व्यवहारांच्या बातम्यांमुळे भारतीय गुंतवणूकदार धास्तावले आहेत. ॲपल किंवा एनव्हिडियासारख्या कंपन्यांचे शेअर्स खरेदी करणे सोपे वाटत असले, तरी यामागे एक गुंतागुंतीची आर्थिक साखळी काम करत असते.
ऑम्निबस अकाउंट्स म्हणजे काय?
अनेक भारतीय प्लॅटफॉर्म्स तुमचे शेअर्स थेट स्वतःकडे ठेवत नाहीत, तर ते मध्यस्थ (Intermediary) म्हणून काम करतात. अनेक ग्राहकांचे शेअर्स एकाच मास्टर खात्यात एकत्र केले जातात, ज्याला 'ऑम्निबस अकाउंट' म्हणतात. जर या मध्यस्थ कंपनीला काही आर्थिक अडचण आली किंवा ती बंद पडली, तर तुमचे वैयक्तिक शेअर्स वेगळे करणे ही एक कायदेशीर कसरत ठरू शकते.
सायबर सुरक्षेचा धोका
खाते हॅक करून तुमचे महागडे शेअर्स विकले जाणे आणि त्या बदल्यात स्वस्त पेनी स्टॉक्स खरेदी करणे अशा घटना समोर आल्या आहेत. केवळ पासवर्डवर अवलंबून न राहता Two-Factor Authentication (2FA) चा वापर करणे अनिवार्य आहे. तसेच, तुमच्या खात्यातील हालचालींवर सतत लक्ष ठेवणे गरजेचे आहे.
नियामक स्पष्टता आणि GIFT City
बहुतेक ॲप्स हे केवळ तंत्रज्ञान पुरवठादार असतात, तर शेअर्सचा ताबा परदेशी ब्रोकरकडे असतो. यामुळे भारतीय नियामकांसाठी कारवाई करणे कठीण जाते. यावर उपाय म्हणून IFSCA ने GIFT City मार्फत ब्रोकर्सना काम करण्याची परवानगी दिली आहे. त्यामुळे तुमचे ॲप IFSCA कडे नोंदणीकृत आहे का, हे तपासणे आता अधिक सुरक्षित ठरेल.
आर्थिक गुंतागुंत
US मार्केटमध्ये गुंतवणूक करताना LRS (Liberalised Remittance Scheme) च्या मर्यादा लक्षात घेणे गरजेचे आहे. तसेच, परकीय गुंतवणुकीसाठी टॅक्स रिपोर्टिंग अधिक क्लिष्ट असते आणि डॉलरच्या चढ-उतारामुळे तुमच्या पोर्टफोलिओवरही परिणाम होतो. गुंतवणुकीची सुरक्षितता तपासण्यासाठी ॲपच्या इंटरफेसवर अवलंबून न राहता थेट US कस्टोडियनकडून अकाउंट स्टेटमेंट मागवणे हा एक सर्वोत्तम पर्याय आहे.