वयाची ६० वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर भारतीय ज्येष्ठ नागरिकांना अनेक खास कर सवलती आणि गुंतवणूक योजनांचा लाभ मिळतो. Senior Citizens' Savings Scheme आणि Old Tax Regime मधील तरतुदींचा योग्य वापर करून तुम्ही तुमचे रिटायर्ड लाईफ आर्थिकदृष्ट्या सुरक्षित करू शकता.
वयाची साठी पूर्ण होणे, हा कोणत्याही भारतीयासाठी आर्थिक आयुष्यातील एक मोठा टप्पा असतो. या वयात इन्कम टॅक्स विभाग आणि बँकिंग सिस्टिम ज्येष्ठ नागरिकांसाठी खास सोयी उपलब्ध करून देते, ज्याचा वापर करून तुम्ही तुमचे पोर्टफोलिओ अधिक टॅक्स-एफिशिएंट बनवू शकता.
ज्येष्ठ नागरिक बचत योजना (SCSS)
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सर्वात लोकप्रिय पर्याय म्हणजे Senior Citizens' Savings Scheme (SCSS). ही सरकारी योजना सुरक्षिततेसाठी ओळखली जाते, ज्यावर सध्या ८.२% प्रतिवर्ष व्याज मिळते. यामध्ये एखादी व्यक्ती जास्तीत जास्त ₹३० लाख पर्यंत गुंतवणूक करू शकते, ज्यातून त्रैमासिक (Quarterly) उत्पन्नाची खात्री मिळते. मात्र, हे व्याज करपात्र असते, हे लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे.
टॅक्स प्लॅनिंगचे महत्त्वाचे नियम
वयाची ६० ओलांडल्यानंतर 'ओल्ड टॅक्स रिजीम' (Old Tax Regime) मध्ये अनेक सवलती मिळतात. विशेषतः कलम 80TTB अंतर्गत, बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमधील ठेवींवर मिळणाऱ्या व्याजावर ₹५०,००० पर्यंत टॅक्समध्ये सूट मिळते.
आरोग्य खर्च आणि विमा
आरोग्याशी संबंधित वाढत्या खर्चामुळे टॅक्सचे नियम अधिक उदार झाले आहेत. कलम 80D नुसार, ज्येष्ठ नागरिक आरोग्य विमा प्रीमियमसाठी ₹५०,००० पर्यंतची वजावट (Deduction) मिळवू शकतात. जर विमा नसेल, तर वैद्यकीय खर्चावरही हीच सूट उपलब्ध आहे. यासाठी वैद्यकीय बिलांची योग्य कागदपत्रे सांभाळणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
इतर सवलती आणि पेन्शन
ज्या ज्येष्ठ नागरिकांचे व्यावसायिक किंवा व्यवसायाचे उत्पन्न नाही, त्यांना 'ॲडव्हान्स टॅक्स' भरण्यापासून सूट देण्यात आली आहे. तसेच, Employees' Pension Scheme (EPS) अंतर्गत, ५८ वर्षांनंतर पेन्शन लांबणीवर टाकल्यास (Deferment) दरवर्षी पेन्शनच्या रकमेत ४% वाढ मिळवण्याचा पर्याय उपलब्ध असतो. तुमचे पोर्टफोलिओ सुरक्षित आणि फायदेशीर ठेवण्यासाठी या नियमांचा अभ्यास करणे आजच्या काळात आवश्यक आहे.