वारशाने मिळालेले शेअर्स विकताय? असा करा टॅक्सचा हिशोब आणि वाचवा मोठी रक्कम!

जेव्हा तुम्हाला वारशाने शेअर्स मिळतात, तेव्हा ती प्रक्रिया Income Tax Act नुसार करपात्र नसते. मात्र, जेव्हा तुम्ही ते शेअर्स विकता, तेव्हा त्यातून होणाऱ्या नफ्यावर तुम्हाला टॅक्स भरावा लागतो. यासाठी सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे 'कॉस्ट ऑफ एक्विझिशन' (खरेदी किंमत) ठरवणे.

कॉस्ट बेसिस कसा ठरवाल?

वारशाने मिळालेले शेअर्स म्हणजे तुम्ही नव्याने केलेली खरेदी नसते, त्यामुळे मूळ मालकाने ज्या किमतीला शेअर्स खरेदी केले होते, तीच किंमत तुमची 'कॉस्ट' मानली जाते. जर शेअर्स १ एप्रिल २००१ पूर्वीचे असतील, तर तुम्ही त्या तारखेची Fair Market Value (FMV) बेसिस म्हणून वापरू शकता.

तसेच, २०१८ च्या बजेटमधील 'ग्रँडफादरिंग' नियम लक्षात ठेवा. जर मूळ मालकाने शेअर्स १ फेब्रुवारी २०१८ पूर्वी खरेदी केले असतील, तर तुम्ही ३१ जानेवारी २०१८ ची क्लोजिंग प्राईस कॉस्ट बेसिस म्हणून वापरू शकता. हे नियम तुमच्या डिमॅट खात्यात शेअर्स कधी ट्रान्सफर झाले, यावर अवलंबून नसतात.

टॅक्सचे नवे नियम

वारशाने मिळालेल्या शेअर्सच्या बाबतीत, मूळ मालकाचा होल्डिंग पिरियड तुमच्या होल्डिंग पिरियडमध्ये जोडला जातो. यामुळे तुमचे शेअर्स 'लॉन्ग टर्म' आहेत की 'शॉर्ट टर्म', हे ठरवणे सोपे होते.

नव्या नियमांनुसार:

• १.२५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त होणाऱ्या लॉन्ग टर्म कॅपिटल गेन्सवर १२.५% फ्लॅट टॅक्स लागेल.
• आता इंडेक्सेशन (Indexation) चा फायदा मिळणार नाही.
• तुमच्याकडे मूळ खरेदीची कागदपत्रे किंवा कॉन्ट्रॅक्ट नोट असणे अनिवार्य आहे. जर खरेदीची किंमत सिद्ध करता आली नाही, तर टॅक्स अथॉरिटीज ती 'निल' (Zero) मानू शकतात, ज्यामुळे तुमचा टॅक्सचा बोजा मोठा वाढू शकतो.