टॅक्स ऑडिट फाईल करणे ही केवळ सुरुवात आहे. इन्कम टॅक्स विभागाच्या स्क्रूटनीपासून वाचण्यासाठी तुमचे ITR, ऑडिट रिपोर्ट आणि अकाउंट बुक्स यांचा मेळ बसणे अत्यंत गरजेचे आहे. AIS आणि इतर कागदपत्रांमधील तफावत तुम्हाला मोठ्या संकटात टाकू शकते.
टॅक्स ऑडिट रिपोर्ट पूर्ण करणे ही एक महत्त्वाची कायदेशीर प्रक्रिया असली तरी, तिथेच काम संपत नाही. इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) भरताना सर्व आकडेवारीमध्ये अचूकता असणे आवश्यक आहे. जर तुमच्या ITR, ऑडिट रिपोर्ट आणि अकाउंट बुक्समध्ये तफावत असेल, तर इन्कम टॅक्स विभाग तुम्हाला स्पष्टीकरणासाठी नोटीस पाठवू शकतो किंवा ॲडजस्टमेंट ऑर्डर काढू शकतो.
आर्थिक डेटाचे रिकॉन्सिलिएशन (Reconciliation)
करदात्यांनी ITR, ऑडिट रिपोर्ट आणि अंतर्गत आर्थिक स्टेटमेंटमध्ये सुसंगतता राखण्यावर भर दिला पाहिजे. ग्रॉस रिसिप्ट्स, प्रॉफिट मार्जिन आणि डेप्रिसिएशनचा दावा करताना सर्वत्र सारखीच आकडेवारी असावी. व्याजाचे उत्पन्न किंवा डिव्हिडंड रिपोर्टिंगमधील लहानशी चूक सुद्धा ऑटोमेटेड स्क्रूटनीला आमंत्रण देऊ शकते. तसेच, मागील वर्षांचे तोटे आणि अनअब्झॉर्ब्ड डेप्रिसिएशनची माहिती जुन्या रेकॉर्डनुसारच असणे महत्त्वाचे आहे.
AIS आणि Form 26AS चे महत्त्व
इन्कम टॅक्स विभागासाठी Annual Information Statement (AIS) आणि Form 26AS हे डेटाचे मुख्य स्त्रोत आहेत. यात हाय-व्हॅल्यू खर्च आणि टॅक्स क्रेडिट्सची नोंद असते. अनेकदा AIS मध्ये दिसणारे उत्पन्न ITR मध्ये न दाखवल्यामुळे नोटीस येते. त्यामुळे टॅक्स फाईल करताना या स्टेटमेंटचा आधार घेणे केव्हाही चांगले. ITR आणि GST रिटर्नमधील माहितीमध्ये तफावत असणे हे देखील नोटीस येण्याचे एक मुख्य कारण ठरते.
वैधानिक देणी आणि चुका
इन्कम टॅक्स ॲक्टच्या कलम 43B अंतर्गत PF आणि ESI सारख्या वैधानिक देण्यांच्या पेमेंटवर विशेष लक्ष द्यावे लागते. हे पेमेंट वेळेवर झाले तरच त्यावर कपातीचा दावा करता येतो. जर फाईलिंगनंतर चूक लक्षात आली, तर ती दुरुस्त करणे आवश्यक आहे. अशा वेळी जास्तीचा टॅक्स आणि त्यावर लागू असलेले व्याज भरून पेनल्टीचा धोका कमी करणे हाच सर्वोत्तम मार्ग आहे.