गुंतवणुकीच्या नियोजनात केवळ वेल्थ क्रिएशनवर भर देऊन चालत नाही, तर आरोग्य आणीबाणीच्या काळात ती संपत्ती सुरक्षित ठेवणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. SEBI नॉमिनेशन आणि पॉवर ऑफ ॲटर्नीसारख्या साधनांचा वापर करून तुम्ही तुमच्या गुंतवणुकीवर नियंत्रण कायम ठेवू शकता.
अनेक गुंतवणूकदार पोर्टफोलिओ वाढवण्यावर पूर्ण लक्ष केंद्रित करतात, परंतु संपत्तीचे व्यवस्थापन करण्याच्या तांत्रिक बाबींकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते. जेव्हा एखाद्या गुंतवणूकदाराला वैद्यकीय संकटाचा सामना करावा लागतो किंवा तो निर्णय घेण्यास असमर्थ ठरतो, तेव्हा योग्य नियोजनाअभावी घरातील आर्थिक व्यवहार ठप्प होऊ शकतात.
माहितीचे केंद्रीकरण (Centralized Records)
आणीबाणीच्या काळात सर्वात मोठा धोका म्हणजे माहितीचा अभाव. घरातील सदस्यांना नेमकी माहिती नसल्यामुळे ते संपत्तीचे व्यवस्थापन करू शकत नाहीत. म्हणून, सर्व बँक खाती, डिमॅट होल्डिंग्स, म्युच्युअल फंड फोलिओ, विमा पॉलिसी आणि मालमत्तेच्या कागदपत्रांची एक यादी (Map) तयार ठेवा. पासवर्ड किंवा पिन कोणाकडेही सोपवण्यापेक्षा, ही माहिती एका सुरक्षित ठिकाणी व्यवस्थित मांडा.
कायदेशीर आणि प्रशासकीय साधने
बँकिंग नियमांनुसार 'आयदर ऑर सर्व्हायव्हर' (Either or Survivor) हा पर्याय एक चांगला मार्ग ठरू शकतो, परंतु यासाठी सह-खातेदारावर पूर्ण विश्वास असणे आवश्यक आहे. याशिवाय, 'पॉवर ऑफ ॲटर्नी' (PoA) हा एक प्रभावी कायदेशीर पर्याय आहे. अनुभवी वकिलाच्या मदतीने तयार केलेली PoA तुमच्या अनुपस्थितीत विश्वासू व्यक्तीला बँकिंग किंवा मालमत्तेचे व्यवहार करण्यास अधिकृत अधिकार देते.
SEBI चे नवीन नियम
भारतीय सुरक्षा आणि विनिमय मंडळाने (SEBI) गुंतवणूकदारांसाठी एक मोठे पाऊल उचलले आहे. आता तुम्ही केवळ वारसाहक्कासाठीच नव्हे, तर तुमच्या शारीरिक अक्षमतेच्या काळात डिमॅट खाते किंवा म्युच्युअल फंड हाताळण्यासाठी नॉमिनी नियुक्त करू शकता. ही सुविधा आपत्कालीन स्थितीत पोर्टफोलिओ मॅनेजमेंटसाठी 'ब्रिज' म्हणून काम करते.
ज्यांचे आर्थिक व्यवहार मोठे आहेत, त्यांनी 'प्रायव्हेट ट्रस्ट'चा विचार करणे हिताचे ठरू शकते. यामुळे मालमत्तेचे व्यवस्थापन ट्रस्टींकडे सोपवून तिला आरोग्यविषयक अनिश्चिततेपासून सुरक्षित ठेवता येते.