NPS मध्ये गुंतवणूक थांबवताय? सावधान, निवृत्तीच्या वेळी लाखोंचे नुकसान होऊ शकते

निवृत्तीच्या नियोजनात गुंतवणुकीचा 'खंड' हा तुमच्या कल्पनेपेक्षा कितीतरी पटीने महाग ठरू शकतो. याचे मुख्य कारण म्हणजे 'कंपाऊंडिंग' (Compounding) चा मिळणारा लाभ गमावणे. जेव्हा तुम्ही गुंतवणुकीचा प्रवाह थांबवता, तेव्हा तुमच्या पैशांवर मिळणारे व्याज आणि त्या व्याजावर मिळणारे चक्रवाढ व्याज ही प्रक्रिया खंडित होते. दीर्घकाळात यामुळे होणारे नुकसान भरून काढणे अत्यंत कठीण असते.

गुंतवणुकीत खंड पडल्यास नक्की किती नुकसान?

एका उदाहरणाद्वारे हे समजून घेऊया. जर तुम्ही दरमहा १०,००० रुपये गुंतवणूक करत असाल आणि काही कारणास्तव ३ वर्षे ती थांबवली, तर १० टक्के वार्षिक परतावा गृहीत धरता, निवृत्तीच्या वेळी तुमच्या हातात येणाऱ्या रकमेत अंदाजे ४.२ लाख रुपयांची घट होईल. ही रक्कम जशी तुमची मासिक गुंतवणूक वाढेल, तशी वाढत जाते. जर तुमची गुंतवणूक दरमहा १५,००० रुपये असेल, तर ३ वर्षांचा ब्रेक तुम्हाला ६.३ लाख रुपयांच्या नुकसानीकडे नेऊ शकतो.

खाते 'फ्रीझ' झाल्यास काय करावे?

Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA) ने गुंतवणूकदारांसाठी लवचिकता ठेवली आहे. आर्थिक अडचणीमुळे तुम्ही पैसे भरू शकला नाही, तर तुमचे टियर-१ खाते बंद होत नाही, ते फक्त 'फ्रीझ' (Frozen) होते. पुन्हा एक लहान योगदान देऊन तुम्ही हे खाते सहज सक्रिय करू शकता.

तुम्ही संपूर्ण गुंतवणूक थांबवण्याऐवजी किमान गुंतवणूक करून खाते चालू ठेवू शकता. 'ऑल सिटीजन मॉडेल'नुसार वर्षाला किमान १,००० रुपये आणि प्रत्येक व्यवहारासाठी ५०० रुपये एवढीच अट आहे. ही छोटी रक्कम भरून तुम्ही चक्रवाढ व्याजाचा फायदा टिकवून ठेवू शकता.

आर्थिक नियोजनाचा सुवर्णमध्य

आर्थिक संकट काळात निवृत्तीच्या बचतीपेक्षा तातडीची देणी किंवा कर्ज फेडणे महत्त्वाचे असते. अशा वेळी गुंतवणूक पूर्णपणे बंद करण्यापेक्षा ती किमान मर्यादेपर्यंत कमी करणे हा शहाणपणाचा निर्णय ठरेल. तुमची आर्थिक स्थिती सुधारल्यावर तुम्ही पुन्हा गुंतवणुकीचा वेग वाढवू शकता, यासाठी कोणत्याही प्रकारच्या दंड किंवा थकीत रक्कमेचा भार तुमच्यावर नसतो.