31 जुलैपर्यंत ITR फाईल करणाऱ्या गुंतवणूकदारांनी Sovereign Gold Bonds (SGBs) वरील व्याज आणि कॅपिटल गेन्स (Capital Gains) अचूकपणे दाखवणे आवश्यक आहे. AY 2026-27 साठी सध्याचे नियम लागू असतील, तर AY 2027-28 पासून सेकंडरी मार्केटमधून खरेदी करणाऱ्यांसाठी नियम बदलणार आहेत.
ITR फाईलिंगची अंतिम मुदत जवळ
आर्थिक वर्ष 2025-26 (AY 2026-27) साठी इन्कम टॅक्स रिटर्न (ITR) भरण्याची अंतिम मुदत 31 जुलै जवळ येत आहे. अशा वेळी, ज्या गुंतवणूकदारांनी Sovereign Gold Bonds (SGBs) मध्ये गुंतवणूक केली आहे, त्यांनी या बाँड्सवरील उत्पन्न आणि त्यावर लागणारा कर (Tax) योग्यरित्या दाखवणे खूप महत्त्वाचे आहे. या सरकारी रोख्यांवर मिळणारे व्याज आणि मॅच्युरिटीवर मिळणारे फायदे यांसाठी विशिष्ट कर नियम आहेत.
व्याजावर कर (Interest Income)
SGBs वर दरवर्षी 2.5% व्याज मिळते. हे व्याज पूर्णपणे तुमच्या लागू असलेल्या इन्कम टॅक्स स्लॅबनुसार करपात्र (Taxable) असते. तुम्हाला तुमच्या ITR मधील 'Schedule OS' (Income from Other Sources) मध्ये ही रक्कम दाखवावी लागेल. विशेष म्हणजे, SGB वरील व्याजावर TDS (Tax Deducted at Source) कापला जात नाही, त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी स्वतःहून यावरील कराची गणना करून तो भरणे आवश्यक आहे.
कॅपिटल गेन्स (Capital Gains) आणि मॅच्युरिटी फायदे
सध्याच्या AY 2026-27 नुसार, जे गुंतवणूकदार SGBs मुदतपूर्तीपर्यंत (Maturity) ठेवतात आणि थेट रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) कडून त्यांची मुदतपूर्ती करतात, त्यांना कॅपिटल गेन्सवर कर सवलत (Tax Exempt) मिळते. हे फायदे 'Schedule EI' (Exempt Income) मध्ये दाखवता येतात. दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी हा एक मोठा फायदा आहे.
बजेट 2026 मधील भविष्यातील बदल
गुंतवणूकदारांनी लक्षात ठेवावे की, बजेट 2026 नुसार AY 2027-28 पासून काही नियम बदलणार आहेत. मूळ गुंतवणूकदारांसाठी मॅच्युरिटीवरील कर सवलत कायम राहील, पण जे गुंतवणूकदार सेकंडरी मार्केटमधून (Secondary Market) SGBs खरेदी करतील, त्यांना विक्री किंवा मुदतपूर्तीवरील कॅपिटल गेन्सवर कर भरावा लागेल. हा कर 'Schedule CG' (Capital Gains) मध्ये दाखवावा लागेल.
योग्य ITR फॉर्म निवडणे (उदा. ITR-2, ITR-3, ITR-4) आणि उत्पन्न व गेन्स योग्य शेड्युलमध्ये दाखवणे महत्त्वाचे आहे. यामुळे इन्कम टॅक्स विभागाकडून नोटीस येण्याची शक्यता टाळता येते. गुंतवणूकदारांनी आपले होल्डिंग कालावधी आणि खरेदी पद्धत (Primary Issuance किंवा Secondary Market) तपासावी.