ज्येष्ठ नागरिकांसाठी सध्या स्मॉल फायनान्स बँका (Small Finance Banks) **८.५०%** पर्यंत आकर्षक व्याजदर देत आहेत. मोठ्या बँकांच्या तुलनेत हा परतावा अधिक असला तरी, सुरक्षिततेसाठी **५ लाख रुपयांच्या** DICGC विमा मर्यादेचा विचार करणे आवश्यक आहे.
स्मॉल फायनान्स बँका (SFBs) सध्या ज्येष्ठ नागरिकांच्या फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) मार्केटमध्ये आघाडीवर आहेत. मोठ्या सार्वजनिक आणि खाजगी बँका जिथे ७.००% ते ७.५०% च्या दरम्यान व्याज देत आहेत, तिथे अनेक स्मॉल फायनान्स बँका ८.५०% पर्यंत परतावा देत आहेत. त्यामुळेच निवृत्त व्यक्तींसाठी ही एक मोठी संधी मानली जात आहे.\n\n### बँकांचा व्याजदर अधिक का आहे?\n\nया बँकांचा व्यवसाय मॉडेल वेगळा असतो. मोठ्या बँकांसारखे त्यांचे नेटवर्क नसल्यामुळे, ठेवी गोळा करण्यासाठी त्या ग्राहकांना अधिक व्याजदराचे आकर्षण देतात. सूक्ष्म कर्ज (Micro-enterprise lending) आणि किरकोळ पतपुरवठ्यावर त्यांचा जास्त भर असतो, त्यामुळे वाढीव परतावा हा त्यांच्या व्यवसायातील जोखमीचा एक भाग असतो.\n\n### ५ लाख रुपयांची सुरक्षा कवच (DICGC)\n\nगुंतवणूक करताना सुरक्षिततेचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे. 'डिपॉझिट इन्शुरन्स अँड क्रेडिट गॅरंटी कॉर्पोरेशन' (DICGC) द्वारे प्रत्येक बँक खात्यावर ५ लाख रुपयांपर्यंतची विमा सुरक्षा दिली जाते. यामध्ये मुद्दल आणि व्याज अशा दोन्ही रकमांचा समावेश होतो. त्यामुळे, तज्ज्ञांच्या मते तुमची सर्व पुंजी एकाच बँकेत न ठेवता ती वेगवेगळ्या बँकांमध्ये विभागून ठेवणे (Diversification) अधिक फायदेशीर ठरते.\n\n### बँकांच्या स्थिरतेवर लक्ष\n\nभारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या (RBI) जून २०२६ च्या अहवालानुसार बँकिंग क्षेत्र सक्षम आहे, तरीही काही जोखमींकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही. अनसेक्युर्ड रिटेल क्रेडिट आणि सूक्ष्म कर्जांचे वाढते प्रमाण पाहता, गुंतवणूकदारांनी बँकेचे आर्थिक आरोग्य आणि क्रेडिट रेटिंग वेळोवेळी तपासणे गरजेचे आहे. रिझर्व्ह बँकेचे व्याजदराबाबतचे धोरण बदलल्यास भविष्यात या दरांमध्ये बदल होऊ शकतो, हेही लक्षात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.