घरासाठी गिफ्टमध्ये मिळालेले दागिने विकताय? करा भरण्यापूर्वी 'या' टॅक्स नियमांची माहिती घ्या

अनेकदा असा समज असतो की, गिफ्टमध्ये मिळालेले दागिने टॅक्स फ्री असतात, त्यामुळे ते विकल्यावरही कोणताही टॅक्स लागणार नाही. पण हे पूर्ण सत्य नाही. गिफ्ट मिळवणे टॅक्सच्या कक्षेत येत नसले, तरी ते दागिने विकून मिळणारा पैसा 'कॅपिटल गेन्स' मानला जातो आणि त्यावर कायद्यानुसार टॅक्स द्यावा लागतो.\n\n### 'कॉस्ट ऑफ एक्विझिशन'चे गणित\nसर्वात मोठी चूक लोक खरेदीच्या किमतीबाबत करतात. अनेकजण दागिने मिळाल्या दिवशीची बाजारभाव किंमत गृहीत धरतात, पण नियमानुसार, ज्या मूळ व्यक्तीने ते दागिने पहिल्यांदा खरेदी केले होते, ती किंमत 'कॉस्ट ऑफ एक्विझिशन' म्हणून ग्राह्य धरली जाते. जर तुमच्याकडे मूळ बिल नसेल, तर टॅक्स विभाग ती किंमत शून्य (Nil) मानू शकतो, ज्यामुळे तुम्हाला संपूर्ण विक्री रकमेवर टॅक्स भरावा लागेल.\n\n### होल्डिंग पिरियडचे महत्त्व\nदागिन्यांचा होल्डिंग पिरियड मोजताना फक्त तुम्ही किती काळ ते वापरले हे महत्त्वाचे नसते, तर ज्याने तुम्हाला गिफ्ट दिले, त्यांनी ते किती काळ जवळ ठेवले होते, हेही मोजले जाते. जर हा एकत्रित कालावधी २४ महिन्यांपेक्षा कमी असेल, तर तो 'शॉर्ट टर्म कॅपिटल गेन' ठरतो आणि तो तुमच्या इन्कम टॅक्स स्लॅबनुसार मोजला जातो. जर कालावधी २४ महिन्यांपेक्षा जास्त असेल, तर तो 'लॉन्ग टर्म कॅपिटल असेट' मानला जातो, ज्यावर सध्या १२.५% दराने टॅक्स लागतो.\n\n### कलम ५४एफ (Section 54F) चा आधार\nजर तुम्ही दागिन्यांच्या विक्रीतून मिळालेला पैसा नवीन घर खरेदी करण्यासाठी वापरत असाल, तर 'इन्कम टॅक्स ॲक्ट'च्या सेक्शन ५४एफ अंतर्गत तुम्हाला टॅक्समध्ये सवलत मिळू शकते. मात्र, यासाठी घराची खरेदी विक्रीच्या तारखेच्या एक वर्ष आधी किंवा दोन वर्षांच्या आत होणे गरजेचे आहे. जर तुमच्याकडे आधीच एकापेक्षा जास्त घरे असतील, तर तुम्हाला ही सवलत मिळत नाही.\n\n### कागदपत्रांची पूर्तता ठेवा\nटॅक्सचा फटका टाळण्यासाठी दागिन्यांची मूळ खरेदी पावती आणि गिफ्ट डीड (Gift Deed) सुरक्षित ठेवा. योग्य कागदपत्रे नसल्यास तुम्हाला मोठा टॅक्स भरावा लागू शकतो, त्यामुळे विक्रीचा निर्णय घेण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला नक्की घ्या.