Rule of 70 हे एक साधे सूत्र आहे, ज्याद्वारे महागाईमुळे तुमच्या राहणीमानाचा खर्च किती वेगाने वाढणार आहे याचा अंदाज घेता येतो. भारतीय गुंतवणूकदार सुरक्षित गुंतवणुकीच्या मागे लागून भविष्यातील गरजांकडे दुर्लक्ष करत आहेत, ज्यामुळे निवृत्तीच्या वेळी मोठा आर्थिक फटका बसू शकतो.
अनेकदा आपण असे गृहीत धरतो की आजचा जगण्याचा खर्च भविष्यातही तसाच राहील, पण हीच आपल्या आर्थिक नियोजनातील मोठी चूक ठरते. 'Rule of 70' हे एक सोपे सूत्र महागाईमुळे तुमच्या पैशांची क्रयशक्ती (Purchasing Power) कशी कमी होते, हे स्पष्ट करते. हे सूत्र वापरण्यासाठी तुम्हाला फक्त ७० ला सध्याच्या महागाई दराने भागायचे आहे. आलेल्या उत्तरावरून समजते की, तुमच्या राहणीमानाचा खर्च किती वर्षांत दुप्पट होईल.
भारतीय संदर्भात वास्तव
भारतात महागाईचा दर सरासरी ५ ते ६ टक्क्यांच्या दरम्यान असतो. जर महागाईचा दर ६ टक्के असेल, तर तुमचा जगण्याचा खर्च दर ११ ते १२ वर्षांत दुप्पट होतो. म्हणजेच आज जर तुम्हाला दरमहा ₹५०,००० खर्च येत असेल, तर दहा वर्षांनंतर तो खर्च ₹१ लाख होईल आणि सुमारे २४ वर्षांनंतर तो थेट ₹२ लाखांवर पोहोचेल. ३० वर्षांच्या तरुणाने निवृत्तीचे नियोजन करताना या महागाईच्या परिणामाचा विचार करणे अत्यंत गरजेचे आहे.
'सुरक्षित' गुंतवणुकीचा सापळा
अनेक भारतीय गुंतवणूकदार आजही फिक्स्ड डिपॉझिट (FD) किंवा बचत खात्यांनाच प्राधान्य देतात. जरी या साधनांमध्ये मुद्दल सुरक्षित राहत असली, तरी महागाई आणि कर (Taxes) कापून हातात येणारा परतावा अतिशय कमी असतो. जर बँक ६ टक्के व्याज देत असेल आणि त्यावर टॅक्स कापला जात असेल, तर महागाईच्या तुलनेत तुमचा खरा परतावा नकारात्मक (Negative Real Return) ठरतो. थोडक्यात, तुमच्या पैशांची किंमत दरवर्षी कमी होत आहे.
गुंतवणुकीची रणनीती कशी असावी?
महागाईला मात देण्यासाठी पोर्टफोलिओमध्ये इक्विटी (Equities) किंवा डायव्हर्सिफाइड म्युच्युअल फंड (Mutual Funds) यांसारख्या वाढीला वाव असलेल्या (Growth-oriented) पर्यायांचा समावेश करणे आवश्यक आहे. केवळ कर्ज-आधारित (Debt-heavy) पोर्टफोलिओ दीर्घकालीन आर्थिक उद्दिष्टे गाठू शकत नाही.
निवृत्तीचे नियोजन ही एकदाच करण्याची गोष्ट नाही. दरवर्षी आपल्या पोर्टफोलिओचा आढावा घ्या. शिक्षण आणि आरोग्यसेवेचा खर्च सामान्य महागाईपेक्षाही जास्त वेगाने वाढत आहे, हे लक्षात घेऊन गुंतवणुकीचा टप्पा (Investment Scale) नियमितपणे वाढवत राहणे हाच संपत्ती टिकवण्याचा सर्वोत्तम मार्ग आहे.
