रिटायरमेंट प्लॅनिंग करताना अनेकजण एका ठराविक मोठ्या आकड्यामागे धावतात, पण ही पद्धत अनेकदा अयशस्वी ठरते. भारतीय गुंतवणूकदारांनी आता डिव्हिडंड, रेंटल इन्कम आणि एन्युईटीच्या माध्यमातून 'मंथली इन्कम स्ट्रीम' तयार करण्यावर भर दिला पाहिजे, ज्यामुळे निवृत्तीनंतरचे आयुष्य अधिक सुरक्षित आणि सुखकर होईल.
अनेकदा रिटायरमेंट प्लॅनिंग करताना आपण ५ किंवा १० कोटींच्या अवास्तव आकड्याचे स्वप्न पाहतो आणि तो गाठण्यासाठी धडपडतो. पण तज्ज्ञांच्या मते, हा दृष्टिकोन तणाव वाढवणारा आहे. त्याऐवजी, निवृत्तीनंतर लागणाऱ्या मासिक खर्चाचा हिशोब करून 'रिव्हर्स कॅल्क्युलेशन' करणे जास्त फायदेशीर ठरते.
कॅश फ्लोचे महत्त्व
एकदाच मिळालेली मोठी रक्कम (Lump sum) बाजारातील चढ-उतारामुळे लवकर संपण्याची भीती असते. त्याऐवजी, अशा मालमत्ता निवडा ज्यातून नियमित पैसे मिळतील. यामध्ये डिव्हिडंड देणारे शेअर्स, घराचे भाडे (Rental Income), किंवा सरकारी योजना जसे की PPF आणि SCSS (Senior Citizen Savings Scheme) चा समावेश करा. यामुळे आपली मुद्दल भांडवल (Core Capital) सुरक्षित राहते.
कम्पाउंडिंग आणि कर्जमुक्ती
वेळेचे महत्त्व ओळखून लवकर गुंतवणुकीला सुरुवात केल्यास 'कम्पाउंडिंग'चा मोठा फायदा होतो. SIP च्या माध्यमातून केलेली छोटी गुंतवणूक दीर्घकाळात मोठी संपत्ती निर्माण करते. मात्र, त्याआधी आपल्या डोक्यावरचे गृहकर्ज किंवा इतर महागडी कर्जे पूर्णपणे संपवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून निवृत्तीनंतरचा आर्थिक भार कमी होईल.
महागाई आणि आरोग्य खर्चाची जोखीम
भारतात आरोग्यसेवेचा खर्च महागाईच्या दरापेक्षा अधिक वेगाने वाढत आहे. जर तुम्ही मेडिकल इन्शुरन्स आणि आपत्कालीन निधीकडे (Emergency Fund) दुर्लक्ष केले, तर अचानक उद्भवणाऱ्या आजारपणामुळे आयुष्यभराची बचत खर्च होऊ शकते. त्यामुळे केवळ बचतीवर अवलंबून न राहता योग्य विमा कवच असणे अनिवार्य आहे.
पोर्टफोलिओमध्ये बदल करा
तरुणपणी वाढीसाठी इक्विटी (Equities) मध्ये गुंतवणूक करणे योग्य आहे, परंतु निवृत्तीच्या जवळ पोहोचल्यावर सुरक्षितता आणि उत्पन्नावर भर द्यावा. गरज पडल्यास निवृत्तीनंतरही सल्लागार किंवा कन्सल्टंट म्हणून काम केल्यास उत्पन्नाचा एक अतिरिक्त स्रोत सुरू राहतो आणि तुमचे भांडवल संपण्याची भीती राहत नाही.