खाजगी नोकरीचा राजीनामा दिला तरीही, कर्मचारी Leave Encashment वर **₹25 लाख** पर्यंत टॅक्स सवलत मिळवण्यासाठी पात्र आहेत. अनेक नियोक्ते हे पैसे पूर्णपणे करपात्र मानून अतिरिक्त TDS कापतात, जो तुम्ही ITR फाईल करताना रिफंड म्हणून मिळवू शकता.
अनेक पगारदार कर्मचारी नोकरी सोडताना (Resignation) एका मोठ्या कर समस्येला सामोरे जातात. कंपन्या सहसा राजीनामा दिल्यानंतर मिळणारे Leave Encashment पूर्णपणे करपात्र मानतात, ज्यामुळे गरजेपेक्षा जास्त TDS कापला जातो. मात्र, प्राप्तिकर कायद्याच्या (Income Tax Act) कलम 10(10AA) नुसार, कर्मचारी वयाच्या मर्यादेपर्यंत पोहोचण्यापूर्वी राजीनामा देत असले तरीही त्यांना या रकमेवर टॅक्स सवलत मिळण्याचा अधिकार आहे.
गोंधळ का होतो?
प्राप्तिकर कायद्यातील 'निवृत्ती' (Retirement) या शब्दाचा अर्थ लावताना अनेकदा गोंधळ होतो. मद्रास उच्च न्यायालय आणि मुंबई उच्च न्यायालयाच्या विविध निकालांनुसार, 'निवृत्ती' म्हणजे केवळ ठराविक वयापर्यंत पोहोचणे नव्हे, तर नोकरीचा संबंध कायमचा संपुष्टात येणे होय. त्यामुळे, राजीनामा देणे हे तांत्रिकदृष्ट्या कर सवलतीसाठी 'निवृत्ती' मानले जाते.
₹25 लाखांची मर्यादा
खाजगी क्षेत्रातील कर्मचाऱ्यांसाठी ही टॅक्स सवलत आयुष्यभरासाठी एकूण ₹25 लाखांपर्यंतच मर्यादित आहे. जर तुम्ही कारकीर्दीत अनेक कंपन्या बदलल्या असतील, तर सर्व कंपन्यांकडून मिळालेल्या सवलतींची बेरीज या मर्यादेपेक्षा जास्त नसावी. लक्षात ठेवा, सेवेत असताना मिळालेले 'लीव्ह एनकॅशमेंट' पूर्णपणे करपात्र असते; सवलत केवळ नोकरी सोडताना मिळणाऱ्या रकमेवरच लागू होते.
जास्त कापलेला TDS कसा मिळवायचा?
जर कंपनीने चुकीने जास्त टॅक्स कापला असेल, तर निराश होऊ नका. तुमच्या वार्षिक प्राप्तिकर विवरणपत्र (ITR) भरताना तुम्ही सवलतीचा दावा करू शकता. योग्य माहिती दिल्यास तुमची एकूण कर देयता (Tax Liability) कमी होईल आणि तुम्ही कापलेला अतिरिक्त TDS 'रिफंड' (Refund) म्हणून मागू शकता. काही वेळा माहितीच्या विसंगतीमुळे टॅक्स विभागाकडून नोटीस येऊ शकते, अशा वेळी कागदपत्रे आणि कायदेशीर संदर्भ तयार ठेवणे फायदेशीर ठरते.