भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) १ जुलै २०२६ पासून क्रेडिट रिपोर्टिंगसाठी नवीन नियम लागू केले आहेत. आता बँकांना आणि वित्तीय संस्थांना आठवड्यातून एकदा ग्राहकांचा डेटा अपडेट करावा लागणार आहे, ज्यामुळे कर्जाचे अर्ज आणि हप्त्यांमधील विलंब आता अधिक वेगाने तुमच्या CIBIL स्कोअरवर परिणाम करतील.
भारतातील वैयक्तिक वित्त क्षेत्रात मोठा बदल झाला असून, रिझर्व्ह बँकेने 'आठवड्याला क्रेडिट रिपोर्टिंग' ही नवी पद्धत अनिवार्य केली आहे. आता बँका आणि NBFCs ला प्रत्येक महिन्याच्या ९, १६, २३ आणि महिन्याच्या शेवटच्या तारखेला क्रेडिट माहिती कंपन्यांकडे डेटा पाठवणे बंधनकारक आहे. यामुळे तुमच्या पतमानांकनात (Credit Profile) आता अधिक अचूकता येणार असली, तरी तुमच्या आर्थिक व्यवहारांचा परिणामही वेगाने दिसून येणार आहे.
नवीन कर्जाचा परिणाम आता लवकर
जेव्हा तुम्ही नवीन कर्जासाठी अर्ज करता, तेव्हा बँका 'हार्ड एन्क्वायरी' करतात. सध्याच्या पद्धतीत यामुळे क्रेडिट स्कोअरमध्ये ५ ते १० पॉइंट्सची तात्पुरती घट होते. मात्र, नवीन नियम लागू झाल्यानंतर नवीन कर्ज मंजूर झाल्याची नोंद सिस्टीममध्ये अतिशय वेगाने अपडेट होईल, ज्यामुळे तुमच्या स्कोअरवर होणारा परिणामही तत्काळ दिसून येईल.
EMI चुकवणे पडू शकते महागात
पूर्वी कर्ज फेडण्यातील विलंब किंवा EMI चुकल्यास तो क्रेडिट रिपोर्टवर येण्यासाठी बराच वेळ लागायचा. पण आता साप्ताहिक रिपोर्टिंगमुळे पेमेंटमधील एक दिवसाचा उशीरही काही दिवसांतच तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टवर नकारात्मक नोंद करू शकतो. त्यामुळे शिस्तबद्ध कर्ज परतफेड ही आता केवळ सवय नसून तुमची आर्थिक पत टिकवून ठेवण्यासाठी अत्यंत आवश्यक गरज बनली आहे.
एकाच वेळी अनेक कर्ज अर्जांपासून सावध राहा
जर तुम्ही कमी कालावधीत अनेक बँकांकडे कर्जासाठी अर्ज केले, तर तुमच्या रिपोर्टमध्ये एकापाठोपाठ अनेक 'हार्ड एन्क्वायरीज' दिसतील. यामुळे तुम्ही 'क्रेडिट-हंग्री' म्हणजेच कर्ज घेण्यास अतिउत्साही आहात, असा संदेश जातो आणि तुमचा स्कोअर वेगाने घसरू शकतो. त्यामुळे गरज असेल तेव्हाच आणि विचारपूर्वक कर्जासाठी अर्ज करणे योग्य ठरेल.
तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट नियमित तपासा
हा नवीन बदल तुमच्या फायद्यासाठीही वापरता येईल. जर तुम्ही तुमचे कर्ज वेळेत फेडले किंवा पूर्णपणे बंद केले, तर त्याची नोंदही आता अधिक लवकर क्रेडिट रिपोर्टमध्ये होईल, ज्यामुळे तुमचा स्कोअर सुधारण्यास मदत होईल. त्यामुळे, वेळोवेळी आपला क्रेडिट रिपोर्ट तपासणे आणि EMI वेळेत भरण्याकडे विशेष लक्ष देणे आता अनिवार्य झाले आहे.
